Biyografi nedir? Biyografi nasıl yazılır? Filmografi nedir?

Senaryonuzu veya fikrinizi nereye sunuyorsanız sunun karşı taraf sizin kim olduğunuzu ve daha önce neler yaptığınızı bilmek isteyecektir. Bunun için geçmiş başarılarınızı yansıtacak iyi bir biyografi ve filmografi hazırlamanız elzemdir. Fakat biyografi ve filmografinin sadece birer tamamlayıcı belge olduğu unutulmamalı, gereksiz bilgiler, çeşitli şişirme ve süslemelerle amacı dışına çıkarılmamalıdır. Bu nedenle biyografi ve filmografi hazırlamadan önce hangi bilgilerin gerekli ve önemli olduğunun tespiti çok önemlidir. İşe önce biyografiyle başlayalım.

Biyografi

Biyografiyi tam anlamıyla kim olduğunuzu açıklamanız gereken ve kişisel ifadelerle doldurulan bir metin olarak görmek yanlış olacaktır. Senaryonuz için proje dosyasına ekleyeceğiniz biyografi bu tarzda bir belge değil, aksine mesleki eğitimler ve başarıların bahsedildiği teknik bir metindir. Bu yüzden size ilk ve en önemli tavsiyemiz biyografi yazarken kişisel ifadelerden kaçınmanızdır. (Kişisel görüşlerinizi senarist görüşü kısmına yazmanız gerektiğini daha önceki yazımızda belirtmiştik: Senarist nedir? Senarist görüşü nasıl yazılır?)

Biyografiler üçüncü kişi ağzından yapılan anlatımla yazılır. Yani kendinizden üçüncü tekil şahıs olarak bahsetmelisiniz. Şimdi biyografi nasıl yazılır üzerinden duralım. Biyografiyi 3 bölüme ayırıp, her bölümde nelerden bahsedebileceğinizi liste halinde sunalım ve örneklendirelim.

I. Bölüm

  • Ad
  • Doğum yeri ve tarihi
  • Meslek
  • Mesleğin kaç yıldan beri yapıldığı

Şimdi bu bilgilere göre bir örnek hazırlayalım:

1929 Çanakkale doğumlu Metin Erksan, 1953 yılından bu yana senaristlik ve yönetmenlik yapmaktadır.

II. Bölüm

  • Yüksek eğitim
  • Profesyonel eğitim ve mesleki atölyeler
  • Yaptığı işler ve başarılar hakkında kısa bilgi

İlk ve ortaöğretimden bahsetmenize gerek yoktur. Yüksek eğitiminiz sinema dışında bir alanda olsa da belirtebilirsiniz. Fakat profesyonel eğitimlerin ve atölyelerin sinema veya senaryo yazımı ile ilgili olması gerekir. Bu katıldığınız bir senaryo veya kısa film atölyesi olabilir.

Yaptığınız işlerin tümü zaten filmografide yer alacak, bu yüzden sadece somut başarı kazandığınız işlerinden en önemlilerini özel olarak belirtmeniz yeterlidir. Bu başarılar katıldığınız festivaller, aldığınız ödüller ve projelerinize verilen destek ve fonlar olabilir.

Şimdi bu bilgilere göre bir örnek yazmaya çalışalım:

İstanbul Üniversitesi’nde Sanat Tarihi eğitimi alan Erksan, 30’un üzerinde sinema filmine imza atmıştır. 1963 yılında yazıp yönettiği Susuz Yaz filmi Berlin Film Festivali’nde en iyi film ödülü alan ilk Türk filmi olmuştur.

III. Bölüm

  • Şu an ne yaptığınız
  • Üzerinde çalıştığınız projenin aldığı destek ve fonlar

Şu an ne yapıyorsunuz? Eğitiminize devam ediyor veya alternatif bir meslekte çalışıyor olabilirsiniz. Bunları belirttikten sonra şu an üzerinde çalıştığınız projenin geçtiği süreçlerden bahsedebilirsiniz. Bu projeye katıldığınız geliştirme atölyeleri ve aldığınız destek ve fonlar olabilir. Metin Erksan aramızda olsa ve halen sinema yapmaya devam etse şöyle bir bitiriş yapmamız muhtemeldi:

Kültür Bakanlığı desteğiyle çekilen son filminin kurgusu devam etmektir.

Biyografide bahsetmeniz gerekenler işte bu kadar. Böylece kısa bir biyografi örneği hazırlamış olduk. Şimdi de dikkat etmeniz gereken bir kaç meseleden bahsedelim.

Biyografi: İletişim bilgileri

Özel olarak talep edilmedikçe biyografinize iletişim bilgilerinizi, sosyal medya hesaplarınızı ve fotoğrafınızı eklememenizi tavsiyesi ediyoruz. Bu tarz bilgiler genelde başvuru formlarında yer alır veya proje dosyasından ayrı olarak talep edilir.

Biyografi: Hayali röportaj

Biyografide hayali bir gazeteci sizinle bir röpartaj yapmış ve sizin verdiğiniz cevaplardan bir biyografi yazılmış izlenimi oluşmamalıdır. Örneğin, ‘Serap 2008 yılında bu yana kısa hikayeler yazmaktadır. Yazmazsa çıldıracaktı, yazmazsa ölecekti.’ gibi ifadeler kullanmamanızı tavsiye ediyoruz. Profesyonel olarak neler başardığınız dışındaki ifadeleri çıkarmanız ve sadeleşmeniz en iyi seçim olacaktır.

Yanlış yönlendirmeler

Kariyerinize henüz başlamış ve sadece küçük başarılar elde etmiş olabilirsiniz. Elinizdekileri şöyle bir değerlendirip en önemli bulduklarınızı biyografide belirtmeniz yeterli olacaktır. Fakat elinizde pek de bir şey yoksa kazanmadığınız başarıları kazanmış gibi göstermeye ve karşınızdaki insanın profesyonel bir değerlendirici olduğunu unutup yanlış yönlendirmeler yapmaya çalışmamalısınız. Çok bariz iki örnekle bu durumu açıklayalım:

I. Cannes Short Film Corner

Dünyanın en prestijli film festivallerinden biri olan Cannes Film Festivali bünyesinde gerçekleştirilen Cannes Short Film Corner adında bir kısa film marketi bulunur. Burada her yıl binlerce kısa film tanıtım yapmak, çevre oluşturmak, atölyelere katılmak ve satış yapmak amacıyla katılır. Bu markette yer almak çok zor değildir, belli kriterleri sağlamak ve giriş ücretini ödemek kafidir. Marketin popülerleşmesi ve Türkiye’deki kısa filmlerin son yıllarda belli kriterleri aşması bu markete katılımın bir hayli artmasına neden olmakla birlikte, markete katılan kısa filmlerin Cannes Film Festivali‘nde gösterildiği ve büyük bir başarı kazandığı doğru değildir. Çünkü bir filmin dünyanın en prestijli festivallerin birinde gösterilmesiyle, festival bünyesinde gerçeleştirilen ve binlerce filmin katıldığı bir markette yer alması arasında çok büyük bir fark bulunmaktadır. Üstelik bu marketlerde filmlerin gösterimleri bile yapılmaz.

Tabii ki böyle bir markete katılmanızın hiç bir sakıncası yok, fakat biyografi yazarken filminizin Cannes Film Festivali gösterildiğini yazmak yanlış bir yönlendirme olacaktır. İşin içinde ‘Cannes’ kelimesi geçtiği için, sosyal medya hesaplarınızda eş dosttan tebrikler alabilir, konuyu bilmeyen yerel veya ulusal medya tarafından başarılı olarak lanse edilebilir ve hatta kendinize küçük bir kamuoyu bile oluşturabilirsiniz. Fakat işin özünü bilen bir profesyoneli kandıramazsınız. Markete katıldaysanız bunu biyografide gösterim olarak değil, markete katılmak olarak ifade etmelisiniz.

biyografi
Cannes Short Film Corner‘daki etkinliklerden bir kare.
filmografi
Cannes Film Festivali‘nde gösterimlerin yapıldığı ünlü Grand Theatre Lumiere.

II. Kısa film ödülleri

Ne yazık ki benzer bir durum bazı kısa film ödülleri için de geçerli. Günümüzde neredeyse ödülsüz bir kısa film bulmak imkansız. Henüz ilk senesinde, nasıl düzenlendiği belirsiz, fiziki gösterim bile yapmayan festivallerden alınan ödüller hangi ülkede organize edilmiş olursa olsun sizi ön plana çıkaracak başarılar değildir. Özellikle nüfusu fazla olan Hindistan gibi bazı ülkelerde irili ufaklı bir çok film festivali bulunur. Avrupa ülkelerinde imkanların yaygın olması küçücük sinema topluluklarının bile festival düzenleyebilmesini mümkün kılar. Amerika’da fiziki gösterim yapmayan ve online olarak düzenlenen bir çok festival bulunur. Bu festivallerde aylık, hatta haftalık düzenlenen yarışmalarda ödüller havalarda uçuşur.

Filminizin bu organizasyonlarda gösterilmesi ve ödül alması bir gelişim süreci içinde tabii ki değerli ve faydalı olabilir, fakat bu tarz festivallerde aldığınız ödüller yurtdışında kazandığınız büyük başarılar gibi sunulmamalıdır. Bu başarılarınızı başka mecralarda istediğiniz gibi pazarlayabilirsiniz, fakat senaryonuzu değerlendirecek kişilerin bu konuda Instagram takipçilerinizden daha bilinçli insanlar olduğunu unutmamalısınız.

Kısacası, biyografi yazarken göz boyamaya çalışmamanızı tavsiye ediyoruz. Şimdi de filmografinin nasıl yazıldığına bir göz atalım.

Filmografi nedir?

Görev aldığınız projelerin listesine filmografi denir. Filmografiyi görevlerinize göre bölümlere ayırıp, projelerin isim, yıl, tür, süre, festival gösterimleri ve ödülleri gibi bilgilerini belirtebilirsiniz. Örneğin, senaristi olduğunuz projeleri senarist başlığı altında, yönetmen olarak görev aldığınız projeleri yönetmen başlığı altında yazabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken tarih olarak en yeni projenizi en üste yazmanızdır. Projeniz yapım aşamasındaysa bunu parantez içinde belirtip festival bilgisi yerine aldığınız fon ve destekleri yazabilirsiniz.

Bu bilgilere göre Metin Erksan‘ın filmografisinin bir kısmını yazalım ve bir filmografi örneği hazırlayalım:

Senarist ve Yönetmen

Suçlular Aramızda | 1964 | Dram | 01’38”

Milano Film Festivali, En İyi Sosyal İçerikli Film, 1965

Susuz Yaz | 1963 | Dram | 01’30”

Berlin Film Festivali, Altın Ayı Ödülü, 1964

Biyografi ve filmogafi bölümünü tamamladık. Son olarak şunu belirletelim, filmografi örnekleri bir sayfayı geçmemeli ve biyografi örnekleri olabildiğince kısa tutulmalıdır.

Bir sonraki yazıda nasıl senaryo bütçesi ve finans planı hazırlanacağını anlatacağız ve örnek bir Excel şablonu paylaşacağız.

Bir sonraki yazı: Senaryo bütçesi nasıl hazırlanır?

Bir önceki yazı: Senarist nedir? Senarist görüşü nasıl yazılır?

Yazının video özeti

Biyografi SSS

Biyografi nedir?

Biyografiyi tam anlamıyla kim olduğunuzu açıklamanız gereken ve kişisel ifadelerle doldurulan bir metin olarak görmek yanlış olacaktır. Biyografi mesleki eğitimler ve başarıların bahsedildiği teknik bir metindir.

Filmografi nedir?

Görev alınan film projelerinin kronolojik listesine filmografi denir.