Senaryo bütçesi nasıl hazırlanır? Film bütçesi nedir?

Senaryo bütçesi nasıl hazırlanır? Film bütçesi nedir?

Senaryonuzla destek veya fonlara başvuracaksanız, yapacağınız masrafları gösteren tutarlı bir senaryo bütçesi hazırlamalısınız. Çünkü karşı taraf size yapılan ödemenin nerede harcanacağını bilmek isteyecektir. Film bütçesi hazırlamak teknik ve uzmanlık gerektiren bir iş olsa da, senaryo aşamasında pratik yöntemlerle bir senaryo bütçesi hazırlamanız mümkündür. Fakat bu genelde yapıldığı gibi örnek bir bütçede bir takım değişiklikler yapıp sunmak olarak anlaşılmamalıdır. Senaristin çalışma yöntemi ve senaryonun gerekliliklerine göre her bütçe projeye özel olmalıdır.

Senaryo bütçesi hazırlamadan önce yapmanız gereken ilk iş, yaptığınız ve yapmanız muhtemel bütün masrafların bir listesini çıkarmaktır. Biz bu masrafları senaryo yazımı ve senaryo geliştirme olarak iki başlık altında yazmanızı tavsiye ediyoruz.

Senaryo yazımı

Senaryo yazımı öncesi ve senaryoyu yazarken yaptığınız masrafları bu bölümde belirletebilirsiniz. Bu masraflar yapacağınız araştırma gezileri ve röportajlar, edindiğiniz kitaplar, ödediğiniz telifler, kırtasiye harcamaları ve hatta senaryo yazarken içtiğiniz kahve bile olabilir. İlk önce bütün masrafları detaylı olarak listeleyin. Sonra da bu harcamaları belli başlıklar altında gruplamaya çalışın. Örneğin, senaryo yazarken içtiğiniz kahve, günlük harcamalar veya ofis giderleri başlığı altında yazılabilir.

Bunlar dışında senaryo yazarken harcadığınız mesai için senariste yani kendinize ödenecek ücreti de bu kısma ekleyebilirsiniz. Fakat söylediğimiz gibi her bütçe projeye özel olduğu için siz bütçenizde senarist ücreti talep etmiyor olabilirsiniz.

Senaryo geliştirme

Bu kısımdaki masraflar senaryonuzu geliştirme aşamasında alacağınız senaryo editörlük hizmetleri, bir senaryo danışmanıyla çalışmak istiyorsanız ona ödenecek ücret ve katılacağınız senaryo geliştirme atölyelerinde yaptığınız masraflar olabilir.

Ayrıca senaryonuza fon, destek veya yapımcı ararken yaptığınız harcamalar da bu kısma dahil olabilir. Örneğin, yapmanız gereken görüşmeler için sehayat etmeniz gerebilir. Ya da yurtdışında bir senaryo atölyesine başvurmak için senaryonuzu İngilizce’ye çevirmeniz ve profesyonel çeviri hizmeti almanız gerebilir.

Bütün masrafları listeledikten sonra bütçelendirme aşamasına geçebilirsiniz.

Senaryo bütçesi

Listelediğiniz masrafları aşağıdaki görseldeki gibi bir tabloya yazıp tutarlı bir şekilde fiyatlandırmalısınız. (Bütçe şablonunu yazının sonunda paylaşacağız.)

senaryo bütçesi

Tablo gayet açık, fakat miktar ve birim kavramları kafanızı karıştırmış olabilir. Bu bölümlerin kullanımları fiyatlandırmayı neye göre yaptığınıza göre değişir. Örneğin, senarist bölümünde kişiye göre fiyatlandırma yapılırken, ofis giderleri için süreye göre aylık fiyatlandırma yapıldı ve masraf ‘3 aylık’ olarak tanımlandı. Yapmanız gereken birimi belirttikten sonra ücret kısmına sadece bir birim fiyatını, yani 1 aylık fiyatı yazmak. Bütün değerlerin çarpımı o masrafın toplam değerini toplam başlığı altında verecektir.

Peki miktar kısmını hangi durumlarda kullanabiliriz? Örneğin, iki kişinin seyahat edeceğini ve bilet cinsinden fiyatlandırma yapılacağını düşünelim. Birim kısmına ‘bilet’ ve bilet sayısını X başlığı altına yazdıktan sonra, kişilerin sayısını belirtmek için 2 değerini miktar kısmına girip toplam harcamaya ulaşabiliriz. Bunun tam tersi de mümkün. Kişiye göre fiyatlandırma yaparsanız, bu kez biletlerin sayısını miktar kısmına yazmanız gerekir. Tabii fiyatlandırmayı neye göre yaparsanız, açıklama kısmında harcamayı ifade etme şeklinizin de ona göre değişmesi gerektiğini unutmayın.

Ayrıntılandırın

Bazı durumlarda birim kısmını boş bırakıp direkt masrafın tümünü yazabilirsiniz. Örneğin, kırtasiye masraflarını bir bütün olarak belirttik. Fakat bunu aylık olarak da yazmamız mümkündü. Biz her zaman birim bölümünü doldurmaya çalışmanızı ve böylece harcamalarınızı ayrıntılandırmanızı tavsiye ediyoruz. Çünkü daha kapsamlı hazırlanmış bütçeler daha ikna edicidir. Örneğin, araştırma masraflarını ayrıntılandırıp, araştırma aşamasında yaptığınız harcamaları farklı satırlarda belirterek ve her satırı farklı birimlerle fiyatlandırarak yazabilirsiniz. Tabii ki içtiğiniz kahve gibi bir ayrıntıya inmemelisiniz, fakat araştırma masrafları gibi çok genel ifadeler de kullanmamalısınız. Harcamalarınızı kendi çalışma yönteminize göre detaylandırıp, bütçenizi projenize özgü hale getirmeniz en doğru seçim olacaktır.

Tutarlı olun

Bütçede listelediğiniz masraflar tutarlı olmalıdır. Yani belirlediğiniz fiyatlar harcamanın gerçek değerine yakın olmalı ve fiyatlar arasında bir denge sağlanmalıdır. Örneğin, senaryonun toplam bütçesi 30 bin TL ise ve bunun 25 bini senariste ödenecek olursa, bütçe dengeli dağıtılmış olmaz.

Bunun dışında, bütçenizin %5’lik bölümü öngörülemeyen masraflardan oluşur. Paylaşacağımız bütçe şablonu bu değeri otomatik hesaplayıp toplam bütçeye ekleyecektir.

Finans planı

Senaryonuza destek isterken bütçenin ne kadarlık bir kısmını talep ettiğinizi ve kalan kısmın nasıl temin edeceğinizi karşı tarafa belirtmeniz gerekir. Finans planı bütçenin hangi kaynaklardan temin edileceğini gösteren basit bir tablodur.

senaryo bütçesi

Finans planının toplam miktarı, bütçenizin toplam miktarıyla eşit olmalıdır. Örneğin, bütçeniz 20 bin TL ise, finans planının toplamı da 20 bin TL olmalıdır. Bu bütçenin tamamının nereden temin edileceğini belirttiğiniz anlamına gelir.

Başvurduğunuz desteğin senaryo bütçesinin yüzde kaçını destekleyebileceğini bilmeniz önemli bir ayrıntıdır. Örneğin, Kültür Bakanlığı‘na senaryo yazımı için yaptığınız bir başvuruda toplam bütçenin %50’sinden fazlasını talep edemezsiniz. Bu yüzden talep ettiğiniz rakam %50’yi geçmemelidir. Gerçi Kültür Bakanlığı‘nın bu uygulaması yeni sinema yasasıyla değiştirildi, artık senaryo bütçesinin tamamı talep edilebilecek. Fakat bütçenizi tamamlamak için tek bir finans kaynağı her zaman yeterli olmayabilir. Bütçeyi çeşitli kaynaklardan temin edecekseniz bu oranlardan haberdar olmanız gerekir.

Bu aşamada bütçe ve finans planı hakkında bilmeniz gerekenler bu kadar. İçinde örnek bütçe ve finans planı bulunan Excel dosyasını buradan indirebilirsiniz: Bütçe ve finans planı

Son olarak şunu belirtelim, kısa film ve uzun metraj bütçeleri de aynı mantıkla hazırlanır. Fakat burada verdiğimiz bilgiler kapsamlı bir film bütçesi hazırlamanız için yeterli değildir.

Proje Dosyası yazı dizimizi bitirdik. Bir sonraki bölüm senaryonun sözlü sunumu (pitching) hakkında olacak.

Bir sonraki yazı: Pitching nasıl yapılır?

Bir önceki yazı: Filmografi ve Biyografi nasıl hazırlanır?

Yazının video özeti