Senaryo kitapları: Senaryo yazmak için kitap önerileri

Senaryo kitapları önerilerimize başlamadan önce bir konuya açıklık getirelim: Hiç bir senaryo kitabı sizi senarist yapmayacak ve başarılı sinemacıların hiçbirinin bu işi kitaptan öğrendiği inancında değiliz. Bu yüzden kitaplar yardımcı kaynak olarak değerlendirilmelidir. Buna bu blogdaki yazıları da dahil edebilirsiniz. Senaryo yazmayı öğrenme süreci çok daha geniş açıyla bakmanız gereken bir mesele.

Bu süreçle ilgili düşüncelerimizi şuradaki yazımızda belirtmiştik: Senaryo yazarlığı: Nasıl yaratıcı olunur?

Ayrıca bu yazıda sadece senaryo yazımı ile ilgili değil, bir sinemacı bakış açısına sahip olmanız açısından yardımcı olacak sinema ve sanatla ilgili genel kitaplar da önereceğiz.

Uzak durulması gereken senaryo kitapları

Öncelikle uzak durmanız gereken kitaplardan bahsedelim. Senaryo yazmayı öğrenmek için detaylı olarak senaryo ve hikaye teorilerden bahseden, onlarca senaryoyu inceleyen, kalın ve bir hayli pahalı kitapları edinmenize gerek olmadığını düşünüyoruz. Çünkü iyi bir senarist olmak için senaryo yazımı hakkındaki herşeyi bilmeniz gerekmiyor. Bu tür kitaplar senaryo öğretme vaadinde bulunurlar, fakat ayrıntılı bilgilerle kafanızı karıştırabilirler.

Uzak durmanız gereken kitaplardan tek tek bahsedip karalama kampanyası yapmak istemiyoruz. Piyasanın büyük bir kısmını oluşturan, çok satan, yerli veya çeviri, kalın ve pahalı senaryo kitaplarını bunların içine dahil edebilirsiniz. Bu kitaplardan yararlı bilgiler öğrenemezsiniz demiyoruz, sadece gerekli olmadıklarının altını çizmek istiyoruz. Kitapların yazarlarına gelince, senaryo yazımı konusunda uzman olduklarından şüphemiz yok. Fakat söylediğimiz gibi senarist olmak için senaryo teorileri, hikaye anlatımı ve teknikleri hakkında entelektüel bilginizin çok kapsamlı olması gerekmiyor.

Bu konudaki savımız budur diyerek bu kitapların dışında tuttuğumuz ve hem pratik olarak faydalı hem de uzun vadede bakış açınızı geliştirmede yardımcı olacak kitap önerilerine başlayalım.

Senaryo kitapları

Senaryo Nasıl Yazılmaz

senaryo kitapları

Senaryo Nasıl Yazılmaz piyasada değeri çok fazla bilinmeyen, popüler senaryo kitapları arasında gözden kaçmış bir kitap. Kitabın yazarı Denny Martin Flinn senaryo yazma işine tersten bir mantıkla yaklaşıp senaryo yazmayı öğretmekten ziyade senaryo yazımında sık yapılan hatalardan bahsediyor. Hayatı boyunca işi dolayısıyla yüzlerce senaryo okumak zorunda kalan yazar, iyi senaryoların birbirinden farklı olmasının yanında, kötü senaryoların bir çok ortak özelliğinin bulunduğunu savunuyor. Bu özelliklerin bir bir sıralandığı kitap, senaryo yazmak konusunda hem biçimsel hem de içeriksel olarak gerçekçi öneriler sunup okuyucuya pratik bir yardımcı kaynak sunuyor.

Kitabın bu gerçekçi yaklaşımını yazar şu şekilde açıklıyor:

“Bu kitabın size iyi bir senaryo yazmayı öğreteceğini mi düşünüyorsunuz? Hayır, bu kitap size iyi yazmayı öğretmeyecek. Bu kitap size kötü senaryoların görünmez tehlikelerinden kaçınmayı ve hedefe zarar görmeden ulaşmayı öğretecek. Eğer bir yazar olacaksanız fikirlerinizi ve stilinizi zaten geliştireceksinizdir. Gereğinden fazla, sayfalar dolusu hata topladım. Fark ettim ki ortak noktaları bulunuyor. Burada topladığım hatalardan kaçınabilirseniz yine de iyi bir senaryo yazamayabilirsiniz. Ancak kötüsünü de yazamazsınız. Hatalardan kaçındıktan sonra gerisi size kalıyor.”

Bu sitedeki yazıların büyük bölümüne de ilham veren bu kitabı senaryo yazarken iyi bir yol gösterici olarak elinizde bulundurmalısınız.


Sinematograf Üzerine Notlar

senaryo kitapları

Usta yönetmen Robert Bresson’un kendi için aldığı notlardan oluşan Sinematograf Üzerine Notlar, senaryo yazma ile ilgili değil, genel olarak sinema üzerine yazılmış kitap. Bresson direkt olarak senaryo veya sinema öğretme amacı gütmese de, bu kısa notlar okuyucuya senaryo yazmanın olmazsa olmazı olan görsel ve işitsel düşünmek adına çok faydalı öneriler sunuyor. Örneğin; notların birinde geçen “Bir tren düdüğü gözümüzde bütün bir garın görüntüsünü canlandırır.” gibi bir cümle, işitsel ifadelerin güçlü bir şekilde hayal gücümüzü harekete geçirebileceğinin altını çiziyor. Robert Bresson’un her notu, üzerine kafa yorulması gereken ve ufuk genişleten bir hazine.

Bu kitaptan bazı alıntıları da sunduğumuz Robert Bresson hakkındaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz: Robert Bresson sinemada minimalizm üzerine ne diyor?


Abbas Kiyarüstemi İle Sinema Dersleri

senaryo kitapları

Bir başka usta yönetmen Abbas Kiyarüstemi’nin senaryo yazımı ve film çekimi üzerine düzenlediği atölyelerin notlarından oluşan bu kitap, size Kiyarüstemi’nin öğrencisi olma fırsatı veriyor. Kiyarüstemi atölye sırasında hem öğrencilere ders niteliğinde bilgiler ve tecrübeler sunuyor hem de sinema hakkındaki düşüncelerini ve bakış açısını belirtiyor. Kiyarüstemi’nin bir fikri veya hikayeyi senaryolaştırma sürecinin de anlatıldığı kitap piyasadaki bir çok senaryo kitabından çok daha yol gösterici ve derinlemesine yararlı.

Bu kitaptan bazı alıntıları da sunduğumuz Abbas Kiyarüstemi hakkındaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz: Abbas Kiyarüstemi sinemada seyirci üzerine ne diyor?


Mühürlenmiş Zaman

Ülkemizde biraz da Nuri Bilge Ceylan hayranlığından dolayı popülerleşmiş olan Andrey Tarkovski’nin ortaya koyduğu şiirsel sinema kavramı, popülaritenin getirdiği yozlaşmayla maalesef inanılmaz bir yapaylıkla değerlendiriliyor. Tarkovski’nin kendi yazdığı Mühürlenmiş Zaman, yönetmenin sineması ve bakış açısı hakkında düşüncelerimizi derinleştirmek için iyi bir fırsat. Tarkovski benzersiz filmlerine ek olarak sinemaya olan bakışıyla da fark yaratmış bir yönetmen. Tarkovski’nin sinemayı saf bir sanat olarak görmesi ve yaptığı işe bütün maneviyatıyla yaklaşması senarist adayları için ilham verici ve harekete geçirici nitelikler taşıyor. Kitap, bir senaryo yazarken veya film çekerken kişisel düşüncelerimizi ve kendimize ait değerleri gizlemememizi, içten bir eseri sadece bu şekilde ortaya koyabileceğimizi bizlere tekrar tekrar hatırlıyor.


Sanatın Öyküsü

Evet, verdiğimiz kitap önerileri sayesinde büyük ve pahalı popüler senaryo kitaplarına harcama yapmaktan kurtuldunuz. Buradan arttırdığınız parayı bir başka pahalı, fakat çok daha faydalı başka bir kitap için harcayabilirsiniz: Sanatın Öyküsü. Bu kitap doğrudan sinema ile ilgili olmasa da sanatın tarih boyunca nasıl değiştiğini göstererek, hem sanata genel olarak bir bakış açısı kazanmanız hem de yaptığınız işi ve sanatçı olarak kendinizi yaşadığınız çağda konumlandırmanız adına faydalı olacaktır. Çağlar boyunca sanatın nasıl değişim gösterdiği, sanatçıların nasıl başka sanatçılardan etkilendiği, içeriklerin ve biçimlerin yaşanan çağla derinden ilişkisi, hiç bir şeyin sandığımız kadar orijinal olmadığı gibi sanat hakkındaki birçok mesele bu kitapla zihninizde daha belirginleşecektir. Sanatın Öyküsü, bir senarist olarak neyin sizin için daha önemli olduğu ve ne amaçla yazdığınızı belirlemek açısından yararlı bir sorgulamaya neden olabilecek güçlü bir kitap.


Senaryo Kitapları: Bonus Belgesel Önerisi

Sinemanın Hikâyesi

Aslında Sanatın Öyküsü kitabının yaratacağı etkiyi daha kısa bir tarihi olsa da sinemanın öyküsüne bakarak da edinebiliriz. Fakat Türkçe yazılmış veya dilimize çevrilmiş başarılı bir sinema tarihi kitabına biz henüz rastgelmedik. Bu yüzden bonus olarak sinema tarihi hakkında harika bir belgesel dizisi öneriyoruz. Sinemanın Hikayesi, sinemanın doğuşundan itibaren önemli filmleri ve yönetmenleri yenilik ve farklılıklarının altını çizerek anlatıyor ve bizi muhteşem bir yolculuğa çıkarıyor. İçinde ülkemizden tanıdık isimleri de bulacağınız bu belgesel, sinema adına çok sağlam bir altyapı kazanmanızı sağlamakla birlikte keşfedilecek bir çok film önerisi sunuyor. Sinema tarihinden kilit filmleri ve akımları öğrenmek senarist adayları için faydalı olacaktır.

Bu belgeselde bahsedilen bazı filmleri, film listeleri halinde sunduğumuz yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz: Film Önerileri


Sonraki yazı: Yabancı yönetmenler: Sinema ile ilgili sözler

Önceki yazı: Sinema destekleri: Kültür Bakanlığı desteği


Senaryo kitapları SSS

Senaryo kitap örnekleri nelerdir?

Senaryo Nasıl Yazılmaz, Sinematograf Üzerine Notlar, Abbas Kiyarüstemi İle Sinema Dersleri, Mühürlenmiş Zaman

© 2020 Yapım Ekibi