Senaryo nedir? Senaryo neden gereklidir?

Senaryo nedir denilince her zaman tekrarlanan klişe bir laf vardır: “İyi bir film için iyi bir senaryo gerekir.” Fakat sinema tarihinde bu önermeyi yanlışlayacak bir çok örnek mevcuttur. Altın Aslan ödüllü İsveçli yönetmen Roy Andersson senaryo yazmadan sadece basit eskizler çizerek çekime girer. Efsane yönetmen Godard′ın sinema tarihinde önemli bir yere sahip olan Serseri Aşıklar (À bout de souffle, 1960) filmi için başrol oyuncusuna verdiği senaryo sadece şu satırlardan oluşur:

Marsilya’dan ayrılır.

Bir araba çalar.

Kızla tekrar yatmak ister. Kız istemez.

Sonunda ölür ya da ölmez – sonra karar verilecek.

Belgesel veya kurgu-belgesel türünde çalışan çoğu yönetmen, sadece belli bir bakış açısı ve vizyon belirleyerek senaryosuz bir şekilde çekime başlar ve ortaya önceden yazılı bir metinle öngöremeyeceğimiz başyapıtlar çıkabilir. Sinema tarihi iyi bir yönetmenin sadece sezgilerini kullanarak kötü bir senaryoyla hatta senaryosuz bile iyi filmler çekebileceğini kanıtlayan örneklerle doludur. Tabii ki bu durumun aksini gösteren iyi senaryo ve iyi film birliktelikleri de mevcuttur. Hatta Amerikalı yönetmen Quentin Tarantino′nun yazdıkları gibi, okunduğunda neredeyse film izlemeye eşdeğer bir tat alabileceğiniz senaryolara bile rastlamak mümkündür.

senaryo nedir
Serseri Aşıklar (À bout de souffle, 1960) filminden bir sahne.

Senaryonun gerçekteki işlevi nedir? Senaryo gereksiz midir?

Senaryonun gerekli olup olmadığı tamamen yönetmenin çalışma tarzı ve bakış açısıyla ilgili bir durumdur. Fakat günümüzde senaryosuz bir filme finansman bulmak ve yapım sırasında düzenli bir iş akışı sağlamak oldukça zor gözükmektedir.

Kanımızca, film yapımında senaryonun asgari düzeyde iki ana işlevi vardır:

  • Birincisi yönetmene ve ekibe bir çalışma düzeni ve yol haritası sağlaması,
  • ikincisi ise potansiyel sponsorlara, özel veya kamu fonlarına projenin sunulmasını mümkün kılmasıdır.

Peki senaryonun içerik kısmı? Hikaye, karakterler, dramatik yapı, çatışma?

Bir filmin hikayesi ve senaryo aynı anlamda kullanılır, fakat senaryo ve film hikayesi tamamen ayrı kavramlardır. Senaryo bir filmin görsel ve işitsel tasvirlerle yazı halinde sunulmasıdır. Senaryolar, ‘yazmak’ eylemini barındırdığı için çoğu zaman edebi eserler gibi algılanır. Halbuki senaryo yazmak müzik notaları yazar gibi görüntü ve seslerin teknik olarak kağıda geçirilmesidir. Hikaye ve karakterler ise sadece senaryonun birer öğesi olabilir. Zira hikayesiz bir senaryo yazılabilir ve hikayesiz bir film çekilebilir, fakat görüntü, ses ve ritmi olmayan bir film yaratmak söz konusu değildir.

Senaryoların hikaye ve drama sanatıyla özdeşleştirilmesi hikaye yazımı için geliştirilmiş bazı yapıların senaryo için de kullanılmasına neden olmuştur. Fakat bu yapı sinemayı bir bütün olarak kapsamamakla birlikte sadece alışılagelmiş hikaye odaklı filmler için kullanılabilir. Sadece belli bir film yapma tarzının ve türünün senaryo yazma eyleminin tümüne uygulanması doğru değildir. İşin bu kısmı sadece bir senaristin yaratıcı zekasının belirleyebileceği gri alanlardan oluşmalıdır.

Kısacası herhangi bir yaratıcı sürecin sınırsızlığını, bireyselliğini ve göreceliliğini hesaba katarsak, bir sinemacı ya da sinemacı adayı olarak bu bölümün tek uzmanı ve belirleyicisi sizsiniz. Neyin önemli olduğunu, neleri göstermek istediğinizi ve bunları nasıl bir yapıda sunacağınızı aslında kimse sizden daha iyi bilemez. Aksini iddia edenler olsa da biz işin içerik kısmının ne öğrenecek ne de yıkılacak bir kuralı olmadığını düşünüyoruz. Ama siz yine isterseniz senaryo yazma teorilerini araştırabilir, çeşitli kuralları takip edebilir, size ne yazmanız gerektiğini söyleyen senaryo doktorlarını dinleyebilir ve senaryo geliştirme atölyelerinde herkese sunulan ortak reçetelerle hikayenizi vasatın üzerine çıkarmayı deneyebilirsiniz.

Teknik standartlar

İşin içerik kısmını nasıl hallederseniz halledin, eğer bir senaryo yazacaksanız ve eserin yukarıda belirttiğimiz iki ana işlevini sağlamasını istiyorsanız, olayın çok daha objektif, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir yanı olduğunu unutmayın. Senaryo yazımına yaklaşımınız nasıl olursa olsun, senaryonuz okunabilir, anlaşılır, akıcı ve teknik standartlara uygun bir biçimde yazılmış olmalıdır.

Senaryonuzu potansiyel sponsorlara veya ekibinize sunmayı, daha doğru bir tabirle birilerinin okumasını ve anlamasını istiyorsanız;

  • senaryonuzu biçimsel olarak kusursuz hale getirmeli,
  • görsel ve işitsel bir dil kullanmalı,
  • ve fikrinizi esas alarak sinopsis, tretman, senarist / yönetmen görüşü, bütçe ve finans planı gibi destekleyici belgeleri hazırlamalısınız.

İşte Yapım Ekibi olarak biz burada devreye giriyoruz.

Bu blogta aşamalı olarak senaryonuzu biçimsel olarak nasıl düzenleyeceğinizi, senaryo yazarken nasıl bir dil kullanmanız gerektiğini ve nasıl bir proje dosyası hazırlayacağınızı adım adım göstereceğiz.

Sonraki yazı: Senaryo yazma programları: Senaryo kapağı


Senaryo nedir SSS

Senaryo nedir?

Bir filmin hikayesi ve senaryo aynı anlamda kullanılır, fakat senaryo ve film hikayesi tamamen ayrı kavramlardır. Senaryo bir filmin görsel ve işitsel tasvirlerle yazı halinde sunulmasıdır. Senaryolar, ‘yazmak’ eylemini barındırdığı için çoğu zaman edebi eserler gibi algılanır. Halbuki senaryo yazmak müzik notaları yazar gibi görüntü ve seslerin teknik olarak kağıda geçirilmesidir. Hikaye ise sadece senaryonun bir öğesi olabilir. Zira hikayesiz bir senaryo yazılabilir ve hikayesiz bir film çekilebilir, fakat görüntü, ses ve ritmi olmayan bir film yaratmak söz konusu değildir.

İyi bir film için iyi bir senaryo gerekli midir?

Senaryonun önemi filmin yaratıcısına bağlıdır. Genel kanının aksine senaryo ve film hikayesi bir filmin olmazsa olmazı değildir. Sinema tarihinde kötü senaryolarla veya senaryosuz muhteşem filmlere imza atmış birçok yönetmen bulunur.

Senaryo neden gereklidir?

Senaryolar tek başlarına bir işe yaramaz. Senaryolar filmlerin yapılabilmesi için yönetmene veya ekibe çalışma düzeni ve yol haritası sağlar. Ayrıca potansiyel sponsorlara, özel veya kamu fonlarına projenin sunulmasını mümkün kılar.

Senaryo nasıl sunulur?

Bir senaryo teknik standartlara uygun bir şekilde yazılmış olmalıdır. Ayrıca sinopsis, tretman, senarist / yönetmen görüşü gibi destekleyici belgeler senaryo ile birlikte hazırlanmalıdır.

© 2020 Yapım Ekibi