Senaryo nedir? Senaryo neden gereklidir?

Senaryo nedir denilince her zaman tekrarlanan klişe bir laf vardır: “İyi bir film için iyi bir senaryo gerekir.” Fakat sinema tarihinde bu önermeyi yanlışlayacak bir çok örnek mevcuttur. Altın Aslan ödüllü İsveçli yönetmen Roy Andersson senaryo yazmadan sadece basit eskizler çizerek çekime girer. Efsane yönetmen Godard′ın sinema tarihinde önemli bir yere sahip olan Serseri Aşıklar (À bout de souffle, 1960) filmi için başrol oyuncusuna verdiği senaryo sadece şu satırlardan oluşur:

Marsilya’dan ayrılır.

Bir araba çalar.

Kızla tekrar yatmak ister. Kız istemez.

Sonunda ölür ya da ölmez – sonra karar verilecek.

Belgesel veya kurgu-belgesel türünde çalışan çoğu yönetmen, sadece belli bir bakış açısıyla senaryosuz bir şekilde çekime başlar ve ortaya önceden yazılı bir metinle öngöremeyeceğimiz başyapıtlar çıkabilir. Görüyoruz ki iyi bir yönetmen sadece sezgilerini kullanarak kötü bir senaryoyla hatta senaryosuz bile iyi filmler çekebilir. Tabii ki bu durumun aksini gösteren iyi senaryo ve iyi film birliktelikleri de mevcuttur. Hatta Amerikalı yönetmen Quentin Tarantino′nun yazdıkları gibi, okunduğunda neredeyse film izlemeye eşdeğer bir tat alabileceğiniz senaryolara bile rastlamak mümkündür.

Senaryo
Serseri Aşıklar (À bout de souffle, 1960) filminden bir sahne.

Peki o zaman senaryo nedir? Senaryonun gerçekteki işlevi nasıl olmalıdır? Senaryo gereksiz midir?

Bunun tamamen yönetmenin bakış açısıyla ilgili bir durum olmasının yanında, günümüzde senaryosuz bir filme finansman bulmak ve yapım sırasında düzenli bir iş akışı sağlamak oldukça zor gözükmektedir.

Kanımızca, film yapımında senaryonun gerçekte iki ana işlevi vardır:

  • Birincisi yönetmene ve ekibe bir çalışma düzeni ve yol haritası sağlaması.
  • İkincisi ise potansiyel sponsorlara, özel veya kamu fonlarına projenin sunulmasını mümkün kılması.

Peki senaryonun içerik kısmı? Hikaye, karakterler, dramatik yapı, çatışma… 

Genel kanının aksine film hikayesi bir filmin olmazsa olmazı değildir. Eğer yönetmenin derdi bir hikaye anlatmaksa iyi bir hikaye gereklidir diyebiliriz. Fakat şunu unutmayalım sinema sanatı sadece hikaye anlatıcılığı demek değildir. Hikaye sadece senaryonun bir öğesidir. Zira hikayesiz bir senaryo yazılabilir ve hikayesiz bir film çekilebilir.

Kısacası herhangi bir yaratıcı sürecin sınırsızlığını, bireyselliğini ve göreceliliğini hesaba katarsak, bir sinemacı ya da sinemacı adayı olarak bu bölümün tek uzmanı ve belirleyicisi sizsiniz. Neyin önemli olduğunu, neleri göstermek istediğinizi ve bunları nasıl bir yapıda sunacağınızı aslında kimse sizden daha iyi bilemez. Aksini iddia edenler olsa da biz işin içerik kısmının bir kuralı olmadığını düşünüyoruz. Ama siz yine isterseniz senaryo yazma tekniklerini ve teorilerini araştırabilir, çeşitli kuralları takip edebilir, size ne yazmanız gerektiğini söyleyen senaryo doktorlarını dinleyebilir ve senaryo geliştirme atölyelerinde herkese sunulan ortak reçetelerle hikayenizi vasatın üzerine çıkarmayı deneyebilirsiniz. İşin içerik kısmını nasıl hallederseniz halledin, eğer bir senaryo yazacaksanız ve eserin yukarıda belirtiğimiz iki ana işlevini sağlamasını istiyorsanız, olayın çok daha objektif, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir yanı olduğunu unutmayın:

Senaryonuzun okunabilir, akıcı ve teknik standartlara uygun bir biçimde yazılmış olması.

Senaryonuzu potansiyel sponsorlara veya ekibinize sunmayı, daha doğru bir tabirle birilerinin okumasını ve anlamasını istiyorsanız;

  • senaryonuzu biçimsel olarak kusursuz hale getirmeli,
  • ve fikrinizi esas alarak sinopsis, tretman, senarist / yönetmen görüşü, bütçe ve finans planı gibi destekleyici belgeleri hazırlamalısınız.

İşte Yapım Ekibi olarak biz burada devreye giriyoruz.

Bu blogta aşamalı olarak senaryonuzu biçimsel olarak nasıl düzenleyeceğinizi ve nasıl bir proje dosyası hazırlayacağınızı adım adım göstereceğiz.

Bir sonraki yazı: Senaryo yazma programları: Senaryo kapağı

Senaryo SSS

Senaryo nedir?

Bir filmin hikayesi ve senaryo aynı anlamda kullanılır, fakat senaryo ve film hikayesi tamamen ayrı kavramlardır. Senaryo bir filmin görsel ve işitsel tasvirlerle yazı halinde sunulmasıdır. Senaryolar, ‘yazmak’ eylemini barındırdığı için çoğu zaman edebi eserler gibi algılanır. Halbuki senaryo yazmak müzik notaları gibi görüntü ve seslerin teknik olarak kağıda geçirilmesidir. Hikaye ise sadece senaryonun bir öğesidir. Zira hikayesiz bir senaryo yazılabilir ve hikayesiz bir film çekilebilir, fakat görüntü, ses ve ritmi olmayan bir film yaratmak söz konusu değildir.

İyi bir film için iyi bir senaryo gerekli midir?

Senaryonun önemi filmin yaratıcısına bağlıdır. Genel kanının aksine senaryo ve film hikayesi bir filmin olmazsa olmazı değildir. Sinema tarihinde kötü senaryolarla veya senaryosuz muhteşem filmlere imza atmış birçok yönetmen bulunur.

Senaryo neden gereklidir?

Senaryolar tek başlarına bir işe yaramaz. Senaryolar filmlerin yapılabilmesi için yönetmene veya ekibe çalışma düzeni ve yol haritası sağlar. Ayrıca potansiyel sponsorlara, özel veya kamu fonlarına projenin sunulmasını mümkün kılar.

Senaryo nasıl sunulur?

Bir senaryo teknik standartlara uygun bir şekilde yazılmış olmalıdır. Ayrıca sinopsis, tretman, senarist / yönetmen görüşü gibi destekleyici belgeler senaryo ile birlikte hazırlanmalıdır.