Senaryo satmak ya da satmamak: Senaryo nasıl satılır?

Bu yazımızda senaryo satmak ile ilgili bazı ayrıntılarından bahsedeceğiz ve senaryonuzu duyurmak ve gerçekleştirmek için neler yapabileceğiniz hakkında pratik bilgiler vereceğiz.

senaryo satmak
Dolap Beygiri (1982) filminden bir kare.

Senaryo satmak

Öncelikle işi finansal açıdan değerlendirelim. Affınıza sığınarak konuyu en basit haliyle ele alacağız. Çünkü karşılaştığımız durumlar senarist ve senarist adaylarının bu konuda kafalarının bir hayli karışık olduğunu gösteriyor.

Senaryonun değeri

Senaryonuzun tek başına maddi bir değeri yoktur. Senaryonuzun kötü olması yahut bir başyapıt olması senaryonuzun maddi değeriyle uzaktan yakından ilgili değildir. Senaryonuzun maddi değerini siz ve piyasa (potansiyel alıcılar) belirler. Satmak istediğiniz herhangi bir ürünün sizin belirleyeceğiniz bir değeri, bir de piyasadaki değeri vardır. Sizin ürüne verdiğiniz değerle piyasanın verdiği değer birbiriyle örtüştüğünde ürün satılır. Bu yüzden öncelikle siz senarist olarak senaryonuza değer biçmelisiniz.

Bunu hemen senaryonuza pasaral bir fiyat belirlemek olarak düşünmeyin. Şöyle düşünün: Bir ürün ortaya koydunuz ve ortaya koyduğunuz ürün, sadece sizin ürüne yaklaşımınızdan dolayı bir değere sahip olabilir. Burada tek ölçüt sizin bakış açınız. Siz yaptığınız işe ya da emeğe değer biçmezseniz başka birinin ürününüze değer biçmesi söz konusu olamaz. Basit gözüküyor, fakat işin bu kısmı gerçekten çok önemli ve bu durumu kavrayamazsanız her zaman bir yerde tıkanacaksınız. Senaryonuzu kime sunuyorsanız sunun yardım, destek gibi kelimeleri kullanmamalısınız. Çünkü siz dilenci değilsiniz, insanlardan karşılığı olmayan bir şey talep etmiyorsunuz. Eğer böyle bir tutum içindeyseniz bunu hemen değiştirin. Senaryo satmak yardım dilenmek değil, somut bir teklif sunmaktır.

Bu konuyu anladıysak işin diğer boyutunu ele alalım. Senaryonuza piyasanın, yani potansiyel alıcıların vereceği değerden bahsedelim. İlk başta söylediğimiz gibi senaryonuzun tek başına maddi bir değeri yok. Piyasa kötü senaryolara değer verirse ki bu olasıdır, kötü senaryolar satılabilir ve iyi senaryolar elde kalabilir.

Şimdi potansiyel alıcıların senaryoya nasıl değer biçtiğine madde madde değinelim:

I. Senaryonun yer aldığı mecra

Senaryonuz başyapıt seviyesinde bile olsa yer aldığı mecra senaryonuzun piyasa değerini düşürebilir. Antika bir çatalın, pazarcı, antikacı ve müze olmak üzere 3 farklı mecrada yer aldığını düşünün. Çatalın insanlar tarafından belirlenen değeri bulunduğu yere göre değişecektir. Bu yüzden senaryonuzu elden ele dolaştırmayın, her gördüğünüz yapımcıya e-mail olarak atmayın, kamuya açık bir sitede yayınlamayın. Bu şekilde senaryonuz hiçbir zaman ilgilenmesi gereken insanlara ulaşmayacak, ulaşsa bile bu insanlar senaryonuza ilgi göstermeyecektir.

Bunun yerine senaryonuzu festivallerin düzenlendiği film forumlarına gönderebilirsiniz. Senaryonuzun veya fikrinizin bu gibi mecralarda yer alması görünürlüğünüzü artıracak ve potansiyel alıcıların gözünde bir değer yaratacaktır.

II. Onaylayıcı kurumlar

Senaryonuzun kurumsal bir yarışma veya atölyeye katılması, maddi bir destek alması veya ödüllendirilmesi senaryonuzun değerini artırır.

Buradaki yazıda yarışma, destek ve atölyelerin bir listesini bulabilirsiniz: Senaryo yarışması ve senaryo geliştirme atölyeleri

Kültür Bakanlığı sinema destekleri ile ilgili bilgilere bu yazıdan ulaşabilirsiniz: Sinema destekleri: Kültür Bakanlığı desteği

III. İnsan ilişkileri

Her işte olduğu gibi senaryo satmak konusunda da insan ilişkileri önemlidir. Birilerini tanıyor olmak belli bir avantaj edinmenizi sağlayacaktır. Bunu ülkemizde yaygın olan adam kayırmacılık olarak algılamayın. Dünyanın her yerinde birilerini tanıyor olmak veya birilerinin arkadaşı olmak her zaman işe yarar.

İşin başında kimseyi tanımıyor olabilirsiniz. Fakat filmlerinizin ve isminizin yavaş yavaş duyulmaya başlamasıyla organik olarak birçok insan tanımaya başlayacaksınız. Bu konuda yapılan en büyük yanlış, kısa sürede bu işlerin en başındaki insanlara yapay olarak ulaşma çabasıdır. Tamam, insan ilişkileri önemli, fakat senaryonuz birinin sizi bir anda keşfetmesiyle satılmayacak. En tepedeki insanlara ulaşmaya çalışıp şark kurnazlığı yapmak yerine senaryo satma fikrini bir kenara bırakarak doğru arkadaşlıklar kurmaya çalışın. Ülkemizde kısa filmleri yurtdışında gösterilmiş, ilk filmlerini çekmek isteyen birçok genç yönetmen bulunuyor. Onlarla tanışın. Onlar da kendi gibi işe yeni başlayan yapımcıları tanıyor olabilir, belki o genç yapımcılar daha büyük yapımcıların yanında çalışıyordur ve böylece tanıdığınız insanlar dallanıp budaklanır.

Bu insanları uzaklarda aramayın, bulunduğunuz ilde veya ilçedeki konuyla ilgilenen insanları keşfetmeye çalışın. Film festivallerini ziyaret edin, ama senaryonuzu satmak için değil, arkadaşlık kurabileceğiniz insanlarla tanışmak için. Hayat tesadüf ve sürprizlerle doludur, hiç ummayacağınız insanlar hiç ummayacığınız yerlerde önünüzün açılmasını sağlayabilir.

IV. Senaristin prestiji

Prestij, yani daha önce yaptığınız başarılı işler senaryonuzun değerini artırır. Tanınmış bir senarist, ismini kullanarak berbat bir senaryoyla bile değer yaratabilir. Tabii ki prestijli bir senarist olsanız bu yazıyı okuyor olmazdınız. Fakat tanınmış bir senarist olmasanız bile daha önce elde ettiğiniz küçük başarılarınız olabilir. Bu başarıların internette görünür olmasını sağlayın. Google’da isminiz arandığında başarılarınız hakkındaki bilgilerin insanlara kolay ulaştığından emin olun. Kendinize iyi bir biyografi hazırlayın ve bunu yayınlayın.

Biyografi hakkındaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz: Biyografi nedir? Biyografi nasıl yazılır? Filmografi nedir?

Senaryo satmak: Sonuç

Spesifik olarak nasıl gerçekleşeceğini söylememiz imkansız. Herkesin şartları ve geçtiği yollar çok farklı. Fakat senaryonuzu doğru mecralarda bulundurur, kurumların onayından geçirir, doğru arkadaşlıklar kurar, öncesinde başarılı işlere imza atar ve senaryonuzu insanlara doğru bir şekilde sunarsanız, senaryonuz bu işle ilgilenen insanların gözünde değer kazanır ve satılması için gerekli koşullar sağlanmış olur. Şunu da unutmayın, bu değeri yaratmak kısa bir zamanda gerçekleşmeyecek ve vakit alacaktır.

Alternatif yol: Senaryo satmamak

İşin özünden sapmamak gerekir: Senaryolar satılmak için değil, gerçekleştirmek için yazılır. Senaryonuzu satmadan da senaryonuzu gerçekleştirebilir veya başkasıyla işbirliği yaparak gerçekleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıca işin sonunda bu işten maddi gelir de elde edebilirsiniz. Bağımsız sinema bu yüzden var. Yukarıda söylediğimiz gibi, ihtiyacınız olan insanları çok uzakta aramayın ve ilk aşamada ufak da olsa kalbi atan bir şeyler üretebileceğinizi unutmayın. Filmi çekemiyorsanız küçük bir teaser çekin, film desteklerine başvurun, film setlerinde çalışın, kendinize bir ekip kurun veya bir ekibin parçası olun. Bağımsız sinema hakkında Amerikalı yönetmen John Cassavetes′in ilham verici düşüncelerini bu yazıda bulabilirsiniz: Bağımsız sinema üzerine John Cassavetes ne diyor?

Kısacası senaryoyu satmak ya da satmamak sadece bir sonuçtur. Siz işin sonucu için değil, işin özü, yani senaryoyu gerçekleştirmek için çaba gösterirseniz size en uygun sonuca zaten ulaşırsınız. Şunu da unutmamak gerekir, yukarıda yazdığımız konuların her birinde sürekli başarısız oluyorsanız senaryonuz gerçekten de berbat bir senaryo ve siz, gerçekten de berbat senarist olabilirsiniz. Sistemi ve insanları suçlamadan önce kendinizi de eleştirmekte fayda var.

Senaryo sunumu

Hangi yolu tercih ederseniz edin, bütün bu süreç boyunca fikrinizi, projenizi ve senaryonuzu sürekli birilerine sunacağınızı unutmayın. Gerekli fırsatları yakaladığınızda senaryonuzu anlatmayı başaramazsanız karşı tarafla sağlıklı ilişkiler kuramazsınız. Bu konuda kendinizi geliştirmeniz için aşağıda paylaştığımız yazı dizilerine göz atın.

Senaryonun profesyonel standartlara göre düzenlenmesi: Senaryo Yazımı

Senaryoyu sunmak için yardımcı belgelerin hazırlanması ve senaryonun sözlü sunumu: Senaryo Projelendirme

Sonraki yazı: Yönetmenler: Usta yönetmenlerin en sevdiği filmler

Önceki yazı: 2020 Altın Ayı Ödülü: There Is No Evil


Senaryo satmak SSS

Senaryo nasıl satılır?

Spesifik olarak nasıl gerçekleşeceğini söylememiz imkansız. Herkesin şartları ve geçtiği yollar çok farklı. Fakat senaryonuzu doğru mecralarda bulundurur, kurumların onayından geçirir, doğru arkadaşlıklar kurar, öncesinde başarılı işlere imza atar ve senaryonuzu insanlara doğru bir şekilde sunarsanız, senaryonuz bu işle ilgilenen insanların gözünde değer kazanır ve satılması için gerekli koşullar sağlanmış olur. Şunu da unutmayın, bu değeri yaratmak kısa bir zamanda gerçekleşmeyecek ve vakit alacaktır.

© 2020 Yapım Ekibi