Senaryoda diyalog nasıl yazılır? Diyaloğun görevi nedir?

Senaryoda diyalog nasıl yazılır? Diyaloğun görevi nedir?

Adı üstünde senaryoda diyalog karakterlerin konuşmalarının yazıldığı bölümdür.

Diyalog bölümü Courier New yazı tipiyle 12 punto büyüklüğünde yazılıp senaryo sayfasında şu şekilde görünür:

senaryoda diyalog
Metin Erksan’ın Sevmek Zamanı (1965) filmi temel alınarak bizim tarafımızdan eğitim amacıyla oluşturulmuştur.

Senaryoda diyalog nasıl yazılır konusu, senaryoda diyaloğun ne olduğunun kavranmasıyla doğrudan ilgilidir. Bu yüzden diyaloğun görevini doğru tanımlamak elzemdir. Şimdi gelin örneklerle bu durumu açıklayalım.

Senaryoda diyalog nedir?

Diyaloglar hikayenizde ne anlatmak istediğinizle değil, karakterlerinizin ne söyledikleriyle ilgilidir. Bu yüzden karakterleriniz aracılığıyla hikayenizi anlatmaya ve olayları açıklamaya çalışmamalısınız. Sadece karakterlerin çevreleriyle ve birbirleriyle etkileşiminden ortaya çıkan organik konuşmalara yer vermelisiniz.

Örneğin, bir icra memuru yakın bir arkadaşının borcunu tahsil etmek için görevlendirildi diyelim. Memurun tanıdığı bir kişinin televizyon gibi kişisel eşyalarına el koyması hiç de hoş bir durum değil. Fakat aynı zamanda görevini yerine getirmeli. Şimdi icra memurunun yaşadığı bu ikilemin hikayenizin ana çatısını oluşturduğunu hayal edin. Siz bu durum hakkında bir senaryo yazarken, memurun “Ahmet’in eşyalarına el koyacağım için çok huzursuzum. Ama görevimi de yerine getirmeliyim” gibi bir şey söylemesi sizin görsel olarak ortaya koymak istediğiniz durumun diyalogta sıradan bir şekilde söylenmesi anlamına geliyor. Fakat sizden beklenen durumu bu şekilde açıklamak değil, orijinal bir olay kurgulayıp bu durumu seyirciye sinema sanatının verdiği olanakları kullanarak sunmanız.

Ayrıca karakterinizin durumu diyalogta açıklaması hem karakter hem de olay hakkındaki merak unsurunu ortadan kaldırıp okuyucuya keşfedecek bir alan bırakmayabilir. Bu yüzden karakterlerinizin içsel motisvasyonlarını açığa vurmamanızı ve onları birer açıklama aracı olarak görmemenizi tavsiye ediyoruz. Çünkü kendini çok fazla diyaloğa yaslayan senaryolar sinema sanatından çok edebiyat ve tiyatro sanatlarının sağladığı olanakları kullanırlar ve diyalogları birer ana anlatım aracı olarak görürler. Halbuki sinemada diyaloğun asıl görevi karakterlerin etkileşimleriyle ortaya çıkan bir anlatım yaratmaktır. Bu da karakterleri tanımamızı ve onlarla empati kurmamızı sağlar. Karakterleriniz iç ses olarak seyirciye karşı konuşsalar bile burdaki amaç hikayeyi anlatmak ya da durumu açıklamak değil seyirciyle etkileşime girmek olmalıdır.

Diyalogta akıcılık

Diğer her bölüm gibi diyalog bölümünün de akıcı olması çok önemlidir. Bu yüzden diyalogları fazla uzatmamaya özen gösterin ve diyalog aralarına gereksiz görsel anlatımlar (devinim) eklemekten kaçının. Örneğin, diyaloglar devam ederken her eylemde yeni bir devinim satırı eklemeniz her zaman gerekli değildir. Bunu karakter adının hemen altında parantez içinde yer alan açıklama bölümüne de yazabilirsiniz. Örneğin, karakteriniz arabanın içinde ve kapıyı açıp konuşacaksa, bunun için devinim bölümünde eylemi belirtmenize gerek yoktur. Açıklama bölümüne ‘aracın kapısını açarak’ gibi bir ifade yazıp hem durumu açıklayıp hem de akıcılığı koruyabilirsiniz.

senaryoda diyalog

Açıklama bölümünü ekonomik kullanmalısınız. Her diyaloğa açıklama eklerseniz yine akıcılık problemi ortaya çıkabilir. Burada yapılan en yaygın hata karakterlerin duygularını açıklama kısmında sık sık belirtmektir. Örneğin, karakterin kızgın veya şaşkın olup olmadığını bu bölüme özel olarak belirtmeniz gerekmez. Okuyucu bunu zaten sahnenin ve diyaloğun gidişatından anlayabilmelidir. İyi yazılmış senaryo diyalog örnekleri açıklamaya ihtiyaç duymaz ve bütün duyguyu organik olarak diyaloğun içinde barındırır.

Diyalogta gerçekçilik

Diyaloglar karaktere özgü olmalıdır. Çoğu zaman farklı karakterler aynı yazardan çıktığı için, sanki aynı kişi konuşuyormuş hissi yaratabilirler. Bu yüzden karakterlerinizin farklı konuşma biçimleri kullanmasına özen gösterin. Örneğin, biri ayrılırken ‘eyvallah’ diyorsa diğeri de ‘görüşmek üzere’ desin. Diyaloğun gerçekçi gözükmesi karakterlerinizi ne kadar gerçekçi yarattığınızla da illgili bir durumdur. Bu yüzden gerçekçiliği diyaloglardan önce karakterleriniz eylemleriyle ortaya koymanız gerekir. Burada dikkat etmeniz gereken nokta, karakterlerin gerçekçi olmasının diyalogların bire bir gerçek diyalog gibi yazılması demek olmadığıdır. Yani gerçek diyaloglarda görülen duraksamalar, kelime tekrarları, ağız ve şive kullanımlarına senaryoda yer vermenize gerek yoktur. Diyalogları her durumda düzgün bir Türkçe’yle anlaşılabilir olarak kaleme alıp bu tarz ayrıntıları oyunculara ve yönetmene bırakabilirsiniz.

Senaryoda diyalog bölümünü bitirerek bu yazı dizisinin sonuna geldik. Bir sonraki yazıda uygulamalı bir senaryo örneği hazırlayacağız ve senaryonuzun bölümlerine göre otomatik biçim vermenize olanak sağlayan Word belgesi halindeki örnek senaryo şablonunu sizlerle paylaşacağız. Böylece hem bu şablon üzerinden diyalog örneklerini inceleyecek hem de senaryonuza standart biçimini kolaylıkla verebileceksiniz.

Bir sonraki yazı: Senaryo örnekleri incelemesi: Uygulamalı senaryo yazımı

Bir önceki yazı: Senaryo nasıl yazılır? Devinim örnekleri

Yazının video özeti