Sinema dersi niteliğinde 5 minimalist film önerisi

Sinemada minimalizm yaratıcı bir tercih olmak dışında henüz projelerini gerçekleştirmek için yeterli imkanı olmayan senarist ve yönetmenlerin imdadına yetişen bir kurtarıcı. Yalın bir anlatıma sahip ve genelde amatör oyuncuların yer aldığı minimalist filmlerin bir çoğu usta sinemacıların ilk filmlerinden oluşuyor. İmkanları kısıtlı ve sinema yapmak isteyen herkesin yolu bir şekilde minimalizm kavramı ile kesişiyor. Bu bölümde düşük bütçelerle çok iyi filmler çekilebileceğini kanıtlayan her biri birer sinema dersi niteliğinde 5 minimalist film örneği paylaşacağız.

5 farklı sinema dersi

Kairat (1992) – Darezhan Omirbayev

kairat

Kazak yönetmen Darezhan Omirbayev‘in Kairat adlı bir gencin hayatından kesitler sunduğu ilk uzun metrajlı filmi, kelimenin tam anlamıyla bir sinema dersi. Omirbayev çekilmesi zor olan ve profesyonel oyuncu performansı gerektiren sevişme ve kavga gibi sahneleri öyle bir ustalıkla kurgulamış ki sahnelerin gerçekleştiği anları bize göstermese de, olayları zihnimizde canlandırmayı başarıyor. Örneğin, terkedilmiş bir yapının içinde birbirine meydan okuyan iki genci ele alalım. Gençlerin kavga ettiklerine şahit olmasak da, çıkan gürültüyle yapının üzerinde tüneyen güvercinlerin bir anda havalanması, gençlerin kavgaya tutuştuğu izlenimini güçlü bir şekilde yaratıyor. Bunun gibi birçok minimalist numarayı barındıran film, aslında seyirciyle etkileşime girmek ve seyircide merak uyandırmak için her şeyi göstermeye ihtiyacımız olmadığını, elimizdekileri yaratıcı bir şekilde kullanmayı öğrendikten sonra derdimizi bir şekilde anlatabileceğimizi kanıtlıyor.

Ayrıca Kairat (1992) daha önce detaylı olarak bahsettiğimiz usta yönetmen Robert Bresson‘un düşüncelerinin bir çoğunun ustaca uygulandığı bir film.

Bresson hakkındaki yazımıza buradan göz atabilirsiniz: Robert Bresson sinemada minimalizm üzerine ne diyor?


Viski (Whisky, 2004) – Juan Pablo Rebella, Pablo Stoll

sinema dersi

İki genç yönetmenin sınırlı sayıda oyuncu kullanarak çektiği Viski (2004), yıllar sonra ziyaretine gelen kardeşine düzenli ve mutlu bir hayat görüntüsü vermek için işçilerinden birine eşi rolü yapmasını teklif eden çorap imalatçısı bir adamın, kardeşi ve sahte eşiyle geçirdiği bir kaç güne odaklanıyor.

Viski (2004) eldeki imkanları değerlendirmenin sadece amatör oyuncu kullanıp belgesellere benzeyen natüralist görüntüler sunmak olmadığını, mekanları ve oyuncuları sınırlayıp sahnelere çok iyi odaklanarak minimalist, fakat aynı zamanda profesyonel görünen bir eser yaratmanın mümkün olduğunu kanıtlayan bir film. Juan Pablo Rebella ve Pablo Stoll oyuncularının performansını zorlayacak dramatik anlardan kaçınarak, günlük yaşamın içinden, oyuncuların kolay özdeşleşebileceği ve altından kalkabileceği sahnelerle ustaca kurgulanmış bir sinema deneyimi sunuyor. Viski (2004) az oyuncuyla çok iş yapmanın gözlemlenebileceği keyifli bir sinema dersi.


Hıçkırık (Hukkle, 2002) – György Palfi

sinema dersi

Hıçkırık (2002) filmi Macar yönetmen György Palfi‘nin sinema öğrencisiyken çektiği bir bitirme projesi. Filmde küçük bir Macar köyündeki günlük yaşam belli bir ana karakteri takip etmeden sunuluyor. Köydeki bütün insanlar hatta hayvanlar filmin karakterlerini oluşturuyor. Yönetmen insan ve hayvan karakterlere aynı uzaklıkta bir bakış açısıyla yaklaşıyor. Köydeki günlük olayların ironik ve absürt bir tonda gösterildiği filmde kasabada işlenmiş bir cinayetin izleri olayların arka planına ustalıkla yerleştiriliyor.

Hıçkırık (2002) halihazırda duran sıradan bir köyü içinde yaşayan insan ve hayvanlarla neredeyse hiç diyalog kullanmadan nasıl ilginç bir filme dönüştürebileceğinizi gösteren bir sinema dersi.


Geçmiş Zaman Olur Ki (Old Joy, 2006) – Kelly Reichardt

old joy

Amerikan bağımsız sinemasının önemli isimlerinden Kelly Reichardt, Geçmiş Zaman Olur Ki (2006) filminde birbirini uzun süredir görmeyen iki eski arkadaşın şehir dışında kamp kurup tekrar bir araya gelmesine odaklanıyor. Filmde iki adam, bir araba, bir köpek, bir orman ve küçük bir çadırdan başka pek de bir şey yok. İki eski arkadaş arasında ne bir dramatik olay geçiyor ne de klişe geçmişle yüzleşme sahneleri yaşanıyor. Yönetmen karakterlerin sohbetlerini sunarken, iki eski dostun yaşamlarının geçmişte verdiği kararlara göre çoktan şekillendiği ve yollarının artık pek de kesişmeyeceği gerçeğini arka plana ustaca yerleştiriyor. Reichardt’ın bize bu filmde verdiği sinema dersi, önemli olanın meseleye yaklaşımımızdaki gösterdiğimiz hassasiyet ve derinlik olduğu, geri kalan her şeyin asgari düzeyde halledilebileceği oluyor.


Ay (Moon, 2009) – Duncan Jones

sinema dersi

Ay (2009) filmi diğer sunduğumuz örneklere göre aslında profesyonel standartları sağlayan büyük bütçeli bir yapım. Filmi bu listeye koymamızın nedeni ise diğer bilim kurgu filmleriyle karşılaştırıldığında sınırlı bütçe, oyuncu ve mekan kullanarak büyük bir başarıya ulaşmış olması. Aydaki bir maden istasyonunda çalışan bir bilim insanının yaşamına odaklanan filmin neredeyse tamamı tek bir kişiyle tek mekanda geçiyor. Ay (2009) bilim kurgu filmlerinin vaat ettikleri sinema deneyimini sunarken, minimalist yaklaşımıyla bilim kurgunun sadece devasa bütçeli yapımların tekelinde olmadığını öğreten bir sinema dersi niteliği taşıyor.

Umarız bu filmler imkanlarınızı ustaca kullanabilmeniz konusunda yardımcı olur.

Bir sonraki bölümde muhteşem diyaloglara sahip filmler önereceğiz.

Sonraki yazı: Film listesi: 10 diyalog ağırlıklı film tavsiyesi

Önceki yazı: Film önerileri: 10 karakter odaklı film önerisi

Minimalist filmler

Minimalist film örnekleri nelerdir?

Kairat (1992), Viski (2004), Hıçkırık (2002), Geçmiş Zaman Olur Ki (2006), Ay (2009).