Sinopsis nasıl yazılır? Sinopsis örnekleri

Sinopsis nasıl yazılır? Sinopsis örnekleri

Senaryo yazımı bölümünün ardından bu yazı dizisinde senaryoyu sunmanız için gerekli olan yardımcı belgeler üzerinde duracağız. Konuya bu yardımcı belgelerden biri olan sinopsis ile başlıyoruz.

Sinopsis yazmayı öğrenmek için ilk önce sinopsis nedir sorusuna bir cevap vermek gerekir. Sinopsisi geniş zaman kipiyle yazılmış kısa senaryo özeti olarak tanımlamak doğru olmakla birlikte, bu yeterli bir tanımlama değildir. Çünkü sinopsisin senaryonun özetini ortaya koymaktan başka amaçları bulunabilir ve bu amaçlar sinopsisin anlamını genişletebilir. Bu yüzden sinopsisin nasıl yazılır konusuna girmeden önce sinopsisleri amaç yönünden ayırmamızın faydalı olacağını düşünüyoruz.

Bize göre amaçlarına göre 3 çeşit sinopsis vardır.

  • Birincisi, genelde senaryo henüz taslak halindeyken yazılan, hikayenin kısa bir özetini kaba taslak sunan, senaristin kendi için kullandığı veya çalışma arkadaşlarıyla paylaştığı sinopsistir.
  • İkincisi, genelde DVD kutularının arkalarında gördüğümüz, tanıtım amacıyla yazılan sinopsislerdir.
  • Üçüncüsü ise senaryo geliştirme veya proje aşamasında kullanılan, çeşitli sponsorlara veya fonlara başvurmak için hazırlanan ve sinema profesyonellerine sunulan sinopsislerdir.

Amaçlarına göre yazacağımız sinopsislerin çeşitli farklılıklar göstermesi gayet doğal bir durumdur. Örneğin, filmin tanıtımı için yazılan sinopsis seyircilere, yani geniş bir kitleye hitap eder, fakat fonlara başvurmak için kullandığınız sinopsis sinema profesyonellerinden oluşan bir azınlık için yazılmış olmalıdır. Seyirci için yazdığınız sinopsiste bazı noktalar gizlenip merak unsuru ön planda olabilirken, profesyoneller için yazdığınız sinopsisin hikayeyi açık bir şekilde ortaya koyması gerekir. Bu yüzden sinopsisi yazmadan önce amacının belirlenmesi başarılı bir sinopsis elde etmek için elzemdir.

Bizim bu yazıda üzerinden duracağımız sinopsis, üçüncü sırada belirttiğimiz senaryoyu sunmanız için kullanacağınız sinopsis türüdür. Şimdi gelin sinopsis nasıl yazılır sorusunun cevabını arayalım, bir sinopsis örneği hazırlayalım ve dikkat etmeniz gereken noktaları çeşitli başlıklar altında inceleyelim.

5N1K sinopsis

Habercilikte kullanılan 5N1K terimini duymuşsunuzdur. Bu terim bir olayın anahtar noktalarını ortaya koymak için sorunlan kim?, ne?, nerede?, ne zaman?, nasıl?, neden? sorularını kapsar. Biz de bu yöntemi bir senaryonun ana öğelerini ortaya çıkarmak için kullanacağız.

Kim?

Kim sorusu tahmin edebileceğiniz gibi ana karakteri veya karakterleri ortaya koyuyor. Senaryonun türüne göre ana karakter genelde özel kişi ya da kişiler olmakla birlikte, bir topluluk, bir yer, bir havyan veya bazı durumlarda bir nesne bile olabilir. Örneğin, Alex van Warmerdam’ın Elbise (De jurk,1996) filmi sürekli el değiştiren bir elbisenin etrafında dönen olayları takip eder. Sevmek Zamanı (1965) filmi için bu aşk serüvenlerine tanık olduğumuz Halil ve Meral olurken, Bir Zamanlar Anadolu’da (2011) filminde kriminal bir olayı araştıran savcı, doktor ve polisten oluşan bir grup adamdır.

Ana karakterleri belirledikten sonra karakterleri kısaca tanımlamamız gerekiyor. Yani karakterin belli özelliklerinden bahsedeceğiz. Öncelikle genel özellikleri yazmaya çalışın; karakterin mesleği ve yaşı bunlardan ikisi olabilir. Örneğin, Sevmek Zamanı (1965) filminin ana karakteri ‘evlerin iç süslemelerini yaparak geçinen Halil (35)’ olarak tanımlanabilir. Meslek genel olarak çoğu karakteri tanımlamak için uygundur, fakat genel tanımlamalarımız her zaman meslek olmak zorunda değildir. Ayrıca karakterin özel kişiler olmadığı senaryolarda bu özelliği kullanamazsınız. Burada bilmeniz gereken senaryonuza ve karakterinize göre bir veya iki genel özellik bulup yazmanız olacaktır.

Genel özelliklerden sonra bir tane de ilgi çekici ve belirleyici bir özellik ekleyebilirsiniz. Fakat bu özelliği gelişi güzel seçmeyin ve senaryonun geneliyle ilgili olmasına dikkat edin. Örneğin, Sevmek Zamanı (1965) filminde Halil sıradan bir boyacı değil, o bir fotoğrafa aşık olan yalnız bir adam. Buna göre karakter ‘evlerin iç süslemelerini yaparak geçinen ve çalıştığı evlerin birinde gördüğü bir kadın fotoğrafına aşık olan Halil (35)’ olarak tanımlanabilir.

sinopsis
Sevmek Zamanı (1965) filminden bir kare.

Sinopsis çatışmalı ifadeler

Karakterinizin özelliklerinde bir çatışma varsa ifadenin ilgi çekiciliği her zaman artacaktır. Çatışmalı özellikler barından bir karaktere sahip sinopsis örnekleri başarılı sinopsislerdir. Örneğin, Coen Kardeşler, Sen Şarkılarını Söyle (Inside Llewyn Davis, 2013) filminde bir müzisyenin bir haftasına odaklanır. Ama nasıl bir müzisyen? Kendini gerçekleştiremeyen yetenekli bir müzisyen. Gördüğünüz gibi yetenek ve kendini gerçekleştirememek gibi birbiriyle çatışan iki ifadeye yer vererek karakteri daha özel bir şekilde tanımladık.

Unutmayın, sıradan birinin hikayesini anlatsanız bile her zaman karakterinize ekleyebileceğiniz ayırt edici ve ilgi çekici bir özellik bulabilirsiniz. Karakterler için yapmamız gerekenleri kısaca özetleyelim:

  • Ana karakteri veya karakterleri belirle.
  • Karakterin bir veya iki genel özelliğini belirt.
  • Karakterin bir ayırt edici ve ilgi çekici özelliğini belirt.

Ne?

‘Senaryo’da ne oluyor?’ sorusunu sorduğumuzda, yapmanız gereken bütün senaryo boyunca birbiriyle ilişkili 4 ana olay / eylem belirlemek. Bu olayları belirmek için senaryo’daki bütün olayları not aldıktan sonra aralarında eleme yaparak olay sayısını 4’e indirebilirsiniz ya da bu olayları klasik anlatıda yapıldığı gibi giriş, gelişme ve sonuç olarak da düşünebilirsiniz. Sevmek Zamanı (1965) filmini bu şekilde yazmaya çalışarak bir örnek sağlayalım:

Halil, Meral’le karşılaşır.

Meral yakınlaşmak ister, Halil reddeder.

Aşık olurlar, fakat kavuşamazlar.

İkisi de ölür.

Olayları örnekteki gibi çok basit bir şekilde yazmanız yeterli. Oluşturduğunuz bu dört satır aslında sinopsisinizin ilk hali ve bundan sonra yapmanız gereken her satırı geliştirerek sinopsise son halini vermek. Bunu da nerede?, ne zaman?, nasıl?, neden? sorularını kullanarak yapacağız. Fakat her satırda bütün soruları kullanmanız gerekmiyor. Buradaki ölçüt cevapların anlamlı ve gerekli olması. Örneğin ilk satır için ‘Halil, Meral’le nerede karşılaşır?’ derken, anlamlı ve gerekli bir cevap alabiliyoruz. Çünkü hikayenin nerede geçtiği bilgisi veriliyor. Fakat bu soruyu tekrar ikinci satır için ‘Meral, nerede yakınlaşmak ister?’ diye sormamıza gerek yoktur. Çünkü bu artık gereksiz ve anlamsız bir bilgidir. Hangi soruyu nerede kullanacağınızı deneme yanılma yöntemi ile belirleyin ve çıkan sonuçlar için şu değerlendirmeyi yapın: Bu bilgi anlamlı mı ve gerekli mi?

I. Satır

Halil nerede ve ne zaman Meral’le karşılaşır?

Halil, Meral’le bir sonbahar günü Adalar’daki yazlık bir evde karşılaşır.

II. Satır

Meral yakınlaşmak ister, Halil istemez.

Meral neden yakınlaşmak ister?

Meral fotoğrafına aşık olduğunu öğrendiğinde Halil’e ilgi duymaya başlar ve yakınlaşmak ister.

Halil neden reddeder?

Halil fotoğrafla arasına üçüncü bir kişiyi sokarsa hayalinde yaşadığı aşka zarar geleceğini düşünür ve Meral’i reddeder.

III. Satır

Aşık olurlar, fakat kavuşamazlar.

Nasıl aşık olurlar ve neden kavuşamazlar?

Meral adayı terk ettikten sonra Halil pişmanlık duymaya başlar ve Meral’le görüşmek için İstanbul’un yolunu tutar. İki genç bir araya gelirler, fakat Halil aradaki sınıf farkını görerek evlenmekten vazgeçer. Meral ise eski sevgilisi Başar’la evlenmek mecburiyetinde kalır.

IV. Satır

İkisi de ölür.

Neden ölürler?

Meral düğün günü kaçarak Halil’e geri döner, fakat Başar her ikisini de bulup öldürür.

Şimdi karakter özelliklerini de ekleyerek bir sinopsis örneği oluşturalım:

Evlerin iç süslemelerini yaparak geçinen ve çalıştığı evlerin birinde gördüğü bir kadın fotoğrafına aşık olan Halil (35), fotoğraftaki kadınla (Meral, 25) bir sonbahar günü Adalar’daki yazlık bir evde karşılaşır. Meral fotoğrafına aşık olduğunu öğrendiğinde Halil’e ilgi duymaya başlar ve yakınlaşmak ister. Fakat Halil, fotoğrafla arasına üçüncü bir kişiyi sokarsa hayalinde yaşadığı aşka zarar geleceğini düşünür ve Meral’i reddeder. Meral adayı terk ettikten sonra Halil pişmanlık duymaya başlar ve Meral’le görüşmek için İstanbul’un yolunu tutar. İki genç bir araya gelirler, fakat Halil aradaki sınıf farkını görerek evlenmekten vazgeçer. Meral ise eski sevgilisi Başar’la (30) evlenmek mecburiyetinde kalır. Meral düğün günü kaçarak Halil’e geri döner, fakat Başar her ikisini de bulup öldürür.

Sinopsis son rötuşlar

Senaryonun anahtar noktalarını ortaya koyarak anlamlı bir metin oluşturmayı başardık. Bundan sonra yapacağınız değişikliklerle filmin türünü ve tonunu belirleyen eklemeler yapabilir veya çok da gerekli olmayan bazı ayrıntıları çıkarabilirsiniz. Örneğin, girişteki ‘bir sonbahar günü’ ifadesini çıkarıp sinopsisi daha kısa hale getirebilir ya da son cümleyi ‘Başar ikisini de bulup öldürür ve bu şiirsel aşk hikayesine son verir’ tarzı bir ekleme yaparak değiştirebilir ve filmin tonu hakkında izlenim veren ifadeler ekleyebilirsiniz.

Unutmayın, bu yöntemle oluşturduğunuz ilk anlamlı sinopsis örneği, bir sinopsis değil, sinopsis taslağıdır. Metnin sürekli üzerinden geçip ifadeleri değiştirmeye ve sinopsisi derlitoplu bir hale getirmeye çalışın. Oluşturduğunuz metni birilerine okutup anlamadıkları yerleri belirleyin ve her yeni sunumda metnin üzerinden tekrar geçin.

Burada yapabileceğiniz değişiklikler ve kullanacağınız ifadeler ne kadar iyi yazabildiğinizle de ilgili bir durum. Biz bu örnekte şimdilik işin metadolojisi üzerinde duruyoruz ve ifadelerde bir kusursuzluk aramıyoruz. Fakat ifadeleriniz ne kadar etkiliyse sinopsisin etkisi de o denli artacaktır. Bu etkiyi sağlayan ifadeler yazmak için karakterlerinizin eylemlerini yorumlayabilirsiniz. Örneğin, Halil’in Meral’i önce reddedip sonra pişman olup yanına gitmesi, Halil’in hayalinde yaşadığı aşk ve gerçekler arasında bir ikilem yaşadığı olarak yorumlanabilir ve bu şekilde ifade edilebilir.

Spoiler

Sinopsiste filminizdeki önemli ayrıntılarından bahsetmekten ve spoiler (deşifre edici bilgi) vermekten kaçınmayın. Çünkü profesyonel değerlendiriciler seyirci mantığıyla düşünmezler ve proje hakkındaki önemli ayrıntıları bilmek isterler. Kısa ve net olması şartıyla bu önemli bilgileri sinopsise yerleştirin. Örneğin, sürprizli bile olsa sinopsiste filmin sonunu açık bir şekilde yazın. Çünkü sinopsiste karşı tarafı meraklandırıp projenin geri kalanını okutmak bir şehir efsanesidir. Gerçekte her zaman kendini net ortaya koyan sinopsisler bir adım önde olur ve karşı taraf ancak içerikte iyi bir şeyler görünce projeye bir şans verir.

Anlatım türü

Sinopsis senaryo gibi görsel anlatımdan yararlanacağınız bir alan değildir. Sinopsis yazarken olay, kişi, mekan ve zaman öğelerinin ön planda olduğu öyküleyici anlatım türü kullanılır. Bu yüzden sinopsiste betimlemelere ve diyaloglara yer vermeyin.

Sinopsis uzunluğu

Sinopsis’te ulaşabileceğiniz azami uzunluk 1 sayfadır. Kısa ve uzun sinopsis diye iki farklı versiyon hazırlamanıza gerek yoktur. Yarım sayfalık tek bir sinopsis en ideal seçim olacaktır.

Son olarak şunu belirletelim. İnternette aratıp bulacağınız sinopsis örnekleri başarılı örnekler olmayabilir. Çünkü bu örnekler çoğunlukla Amerikan filmlerine ait sinopsislerin kötü tercümelerinden oluşmaktadır. Ayrıca profesyonel bir değerlendirme için değil, seyirciye yönelik olarak hazırlanmışlardır. Bir sinopsis örneği üzerinden çalışmaktansa yukarıda belirttiğimiz adımları takip ederek tamamen kendinize ait bir sinopsis yaratmanız çok daha doğru bir karar olacaktır.

Sinopsis bölümünü böylece bitirdik, bir sonraki bölümde tretman yazımını inceleyeceğiz.

Bir sonraki yazı: Tretman nasıl yazılır? Tretman örnekleri

Bir önceki yazı: Senaryo örnekleri incelemesi: Uygulamalı senaryo yazımı

Yazının video özeti