Soru – Cevap

Senaryo yazımı ve film yapımcılığı ile ilgili aklınıza takılan soruları bize bu bölümden gönderebilirsiniz. Sorunuzu uygun bulursak cevabı ile birlikte bu sayfanın alt kısmında yayınlayacağız.


senaryo soru cevap
Pulp Fiction (1994) filminden bir kare.

Sorular

Son güncelleme: 12 Temmuz 2020

Bir yapımcıyla anlaşmak için önce senaryoyu mu yazmak gerekir yoksa önce sinopsis ve tretman hazırlayıp fikri benimsettikten sonra mı yazmak gerekir? 2. durumda çalınmaması için fikri nasıl koruma altına alırız?

Projenizi bir yapımcıya ilk aşamada sinopsis ve tretman olarak sunabilirsiniz. Fakat yapımcı fikrinizle ilgilenirse senaryoyu görmek isteyecektir. Bu yüzden fikrinizi nasıl sunuyorsanız sunun elinizde taslak halinde de olsa bir senaryo bulunmalıdır.

Ayrıca bir fikri koruma altına almanız için fikri eser haline getirmiş olmanız gerekir. Yani elinizde bitmiş bir senaryo bulunmalıdır. Bitmiş eserinizi Telif Hakları Genel Müdürlüğü′nden isteğe bağlı kayıt tescil ettirerek veya noter tasdiki yaptırarak koruma altına alabilirsiniz.

Fakat biz senarist adaylarının bu konudaki aşırı hassasiyetini yersiz buluyoruz. Çünkü telif haklarında tescil zorunluluğu bulunmaz. Eser sahibinin hakkı kendiliğinden doğar ve aleniyet kazanıldığı an itibariyle korunur. Alenileştirme, yarışmalara girmek, festivallere ve senaryo geliştirme atölyelerine katılmak, senaryonuzu kurumlara sunarak senaryo desteği almak gibi aktivitelerle gerçekleştirilir. Hak sahibinin rızasıyla sunulan eser alenileşmiş sayılır ve yasal koruma başlar. Bir senaryo gerçekleşene kadar birçok insan ve kurumun önünden geçeceği için otomatik olarak alenileşmiş ve koruma altına alınmış olacaktır.


Satış yapma ya da yapımcıların değerlendirmelerini sağlamak anlamında senaryo ya da fikir için aracı oluyor musunuz ?

Hayır, olmuyoruz. Konu hakkında bilgi edinmek için bu yazımıza göz atabilirsiniz: Senaryo satmak ya da satmamak: Senaryo nasıl satılır?


Senaryo yazımı için senaryo okumanın faydalı olacağını düşünmekteyim, fakat senaryo örnekleri genelde yabancı filmlerin senaryoları ve Türkçe değil. Yabancı ya da yerli filmlerin senaryolarını bulabileceğimiz kitap, site vb. bir yer var mı acaba?

Maalesef teknik standartları karşılayan yayınlanmış Türkçe bir senaryoya ne internette ne de kitap olarak denk gelmedik. Başarılı Türk filmlerinin kitap haline getirilmiş senaryolarını bile öğrenme kaynakları olarak yetersiz buluyoruz.

Çeviri olarak da fazla seçenek bulunmuyor. Fakat ES Yayınları′nın çekim senaryoları serisini tavsiye edebiliriz. Bu senaryolar çekim senaryosu halinde hazırlandığı için tam anlamıyla orijinal bir senaryo örneği niteliği taşımasa da görsel anlatım mantığını kavramak adına faydalı olacaktır.

Ayrıca bazı yabancı filmlerin senaryolarından Türkçe alıntılar sunduğumuz bu yazıya da göz atabilirsiniz: Film örnekleri üzerinden senaryo yazmak


Senaryoya başlarken kafamızdaki dağınık fikirleri, ufak bir sahnedeki detayı yazabileceğimiz, bize rehberlik edecek bir şablon, program ya da geleneksel bir yöntem var mı?

Aklımda çok güzel olay örgüleri var ama nasıl yazacağımı pek bilmiyorum. En baştan başlamak için ne önerirsiniz?

Bu iş için uygulanan bizim bildiğimiz en pratik yöntem yapışkanlı kağıtlar kullanmaktır:

  • Aklınıza gelen sahneleri yapışkanlı bir kağıda yazın ve duvara yapıştırın.
  • Sahneler hakkındaki yeni her detayı ve fikri zamanla ilgili kağıda ekleyin.
  • Duvarda yeteri miktarda kağıt olduğunda, filmin nasıl başlayacağını, kilit anlarını ve sonunu belirleyin. Filmin başından sonuna kadar en az beş önemli olayı veya sahneyi tanımlayın.
  • Kağıtların sıralamasını değiştirerek kurgusal bir anlatı yapısı oluşturun ve kağıtları gruplayarak çeşitli sekanslar yaratın.

Bu işi sanal ortamda basit bir not yazılımıyla da yapmanız mümkün: Örneğin, Windows 10’daki ‘Yapışkan Notlar’ veya macOS’daki ‘Stickies’ programlarını kullanabilirsiniz. Fakat gerçek ortamda çalışmanın verdiği dinamikliğin çok daha motive edici olduğunu belirtelim.

Örnek görsel.

Direkt senaryo yazımı için kullanılan Celtx gibi programların dışında senaryoyla ilgili kapsamlı programlar biliyor musunuz?

Bilmiyoruz. Celtx, Final Draft ve Office Word gibi programların herhangi birine sahip olmanızın yeterli olduğunu düşünüyoruz. Ayrıca araç ve gereçlere fazla takılmamak gerekir. Önceki bir yazımızda ‘Nasıl Yaratıcı Olunur?’ adlı manifestosunu yayınladığımız Amerikalı karikatürist Hugh Macleod şöyle diyor:

“Ne kadar yetenekliyseniz, gereçlere o kadar az ihtiyaç duyarsınız. Şarküteri menüsünün arkasına bir şaheser yazan biriyle buluşmak beni şaşırtmaz. Fakat havadar bir çatı katında antika bir yazı masasına gümüş bir dolmakalemle bir şaheser yazan biriyle tanışmak beni ciddi bir şekilde şaşırtacaktır.”

Manifestonun devamını şu yazıda okuyabilirsiniz: Senaryo yazarlığı: Nasıl yaratıcı olunur?


Sinema filmi için sunum dosyasında sırası ile; sinopsis, tretman ve senaryonun olması yeterli mi?

Bu projenizi nereye sunacağınızla ilgili olmakla beraber, proje dosyasında asgari düzeyde bulunması gereken belgeler şunlardır: sinopsis, tretman, senarist / yönetmen görüşü ve senarist / yönetmen biyografisi.

Bu belgelerin nasıl hazırlandığını bu bölümde anlattık: Senaryo Projelendirme


TV dizilerinin sunum dosyasında neler olmalı?

İlk aşamada, birinci sezonun tretman ve sinopsisi ile birinci bölümün tretmanı veya senaryosu yeterli olacaktır. Senarist görüşü ve biyografisi de eklenirse faydalı olur.


Diyalog yazmayı geliştirmek için ne önerirsiniz?

Film önerileri kısmında yayınladığımız diyalog ağırlıklı filmleri seyretmenizi ve bu filmlerin senaryolarına göz atmanızı tavsiye ediyoruz: Film listesi: 10 diyalog ağırlıklı film tavsiyesi

Ayrıca pratik yapmak için çevrenizde konuşulanları dinleyin ve gerçek diyaloglarda görülen duraksamalar, kelime tekrarları, ağız ve şive kullanımlarından arındırarak kağıda geçirin.

Diyaloglarla ile ilgili yazımız burada: Diyalog nasıl yazılır? Diyalog örnekleri


İyi bir hikaye yakaladık diyelim. Ancak senaryo ve diyaloglarda zorlanıyoruz. Yardım almak için senaristleri bulabileceğimiz, birlikte kafa patlatabileceğimiz bir platform var mı?

Yok. Fakat böyle bir şeye ihtiyacınız da yok. Elinizde olana odaklanın. Çevrenizde profesyonel olmayan fakat bu işe ilgi duyan insanları bulun ve onlarla tartışın. Bu işi öğrenmek için gerekli bütün materyaller elinizin altında, gerisi sizin kişisel gelişiminizle ilgili. Buradaki yazımıza göz atmanızı tavsiye ediyoruz: Senaryo yazarlığı: Nasıl yaratıcı olunur?

© 2020 Yapım Ekibi