Yazım kuralları: Sıkça yapılan kelime hataları

Bir senaryonun düzgün bir dille yazılmış olması karşı tarafta profesyonel bir izlenim yaratacaktır. Bu yüzden senaryonuzu bir yere sunmadan önce yazım kuralları üzerinden incelemeli ve hataları ayıklayıp düzeltmelisiniz. Bu bölümde senaryo yazarken sıkça yapılan yazım yanlışları ve kelime hatalarından bahsedeceğiz.

Yazım Kuralları

Bağlaç olan “ki”

Bağlaç olan “ki” ile aitlik eki “ki”nin ayırt edilmesinde şöyle bir pratik yöntem kullanılabilir: “ki” ile yazılmış kelimeye, -ler veya -lar ekleri getirildiğinde anlamlı bir kelime oluşuyorsa “ki” bitişik yazılır. Kelime anlamsız oluyorsa bu bağlaç olan “ki” ekidir ve ayrı yazılmalıdır.

Bağlaç olan ama birleşik yazılan -ki’ler şunlardır: Sanki, oysaki, mademki, belki, halbuki, çünkü, meğerki

Bağlaç olan “de”

Bağlaç olan “de” ek olan “ki”nin ayırt edilmesinde şöyle bir pratik yöntem kullanılabilir:

“de” cümlenden çıkartılır. Anlam ve yapıda bozulması varsa, bitişik yazılan “-de/-da”, anlamda ve yapıda belirgin bir bozulma yoksa, ayrı yazılan “de/da”dır.

Zamir “n”si

Belirtisiz isim tamlaması yapısında olan yer adlarına ünlüyle başlayan ek getirildiğinde araya zamir “n”si girer:

Kırklareli’ni, Suşehri’nden, Türközü’nde.

Kelime sonuna gelen alt, üst ve üzeri kelimeleri bitişik yazılır:

Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: Ayakaltı, bilinçaltı, gözaltı, akşamüstü, gerçeküstü, olağanüstü, suçüstü, akşamüzeri, ayaküzeri.

Alt, üst, ana, ön, art, yan, iç, dış sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimeler ayrı yazılır:

alt yazı, üst kat, ana dili, ön söz, yan etki, iç tüzük, dış hat.

Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğradıklarında bitişik yazılır:

Emretmek, feshetmek, cemetmek, kaybolmak; darbetmek, affetmek, hissetmek, reddetmek.

Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller ise ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır:

Alt etmek, arz etmek, azat etmek, dans etmek, el etmek, göç etmek, ilan etmek, kabul etmek, not etmek, oyun etmek, söz etmek, terk etmek, var olmak, yok etmek, yok olmak.

Ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır:

Bakımevi, basımevi, doğumevi, huzurevi, konukevi, öğretmenevi, yayınevi, polisevi, babaevi.

Sadece “bağ evi”, “dağ evi”, “kuş evi” ayrı yazılır.

“Seven”ler ayrılmaz:

Futbolsever, barışsever, çiçeksever, hayvansever, doğasever, hayırsever, iyiliksever, kitapsever, konuksever, müziksever, sanatsever, sinemasever, sporsever, vatansever.

“Ötesi” sözüyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır:

Doğaötesi, fizikötesi, kızılötesi, morötesi.

Tane ve adet ifadelerini kullanmaktan kaçının:

İnsanlar da tane ile sayılmazlar. ‘’İki tane adam, üç tane kadın’’ yazımı hatalıdır. ‘’İki adam, üç kadın’’ olmalıdır.

Oldu, edildi

“Ameliyat oldu” yerine “ameliyat edildi”. “Taburcu oldu”, “tahliye oldu”, “tahrip oldu” gibi söyleyişler yerine “taburcu edildi”, “tahliye edildi”, “tahrip edildi” kullanılmalıdır.

Olan

“Olan” ve “olup” kelimeleri metinden çıkarıldığında anlam değişmiyorsa kullanılmamalıdır.

yazım kuralları

Yazım kuralları: Kelimeler

Ctrl + F (mac için Command + F) tuşuna basarak çıkan kutucuktan kelime araması yapabilirsiniz.

A

ahçı değil aşçı

ahpap değil ahbap

akıldışı değil akıl dışı

alobora değil alabora

alt yapı değil altyapı

altgeçit değil alt geçit

altyazı değil alt yazı

ana okulu değil anaokulu

anadil değil ana dil

anfi değil amfi

anotomi değil anatomi

antreman değil antrenman

aparatif değil aperitif

arasıra değil ara sıra

ardarda değil art arda

artniyet değil art niyet

atelye değil atölye

ayak üstü değil ayaküstü

B

baş örtüsü değil başörtüsü

baş sağlığı değil başsağlığı

bilimkurgu eğil bilim kurgu

bir çok değil birçok

bir kaç değil birkaç

bir takım değil birtakım

biran değil bir an

bire bir değil birebir

birfill değil bifiil

birhaber değil bihaber

bisküit değil bisküvi

boy pos değil boy bos

bugünki değil bugünkü

burda değil burada

C

cafe değil kafe

canbaz değil cambaz

canı gönülden değil canıgönülden

ceryan değil cereyan

D

dabruka değil darbuka

dekarasyon değil dekorasyon

demiryolu değil demir yolu

denizyolu değil deniz yolu

direk değil direkt

dinazor değil dinozor

doğalgaz değil doğal gaz

döküman değil doküman

E

egzos değil egzoz

ekzantrik değil eksantrik

elele değil el ele

entellektüel değil entelektüel

entrsana değil enterasan

erezyon değil erozyon

eskaza değil ezkaza

espiri değil espri

eşgal değil eşkal

eşortman değil eşofman

ezane değil eczane

F

fantazi değil fantezi

fasülye değil fasulye

florasan değil floresan

G

gardolap değil gardırop

gerçek üstü değil gerçeküstü

gök kuşağı değil gökkuşağı

gravat değil kravat

gün be gün değil günbegün

H

haftasonu değil hafta sonu

hakkaten değil hakikaten

halisinasyon değil halüsinasyon

harfiyat değil hafriyat

hastahene değil hastane

hava alanı değil havaalanı

hava limanı değil havalimanı

hemşeri değil hemşehri

her hangi değil harhangi

herbir değil her bir

herdaim değil her daim

hergün değil her gün

herşey değil her şey

herzaman her zaman

hiç bir değil hiçbir

hiçkimse hiç kimse

hoporlör değil hoparlör

hoşçakal değil hoşça kal

hoşgelmek değil hoş gelmek

İ

ilizyon değil illüzyon

ilk öğretim değil ilköğretim

ilkönce değil ilk önce

insiyatif değil inisiyatif

inşaa değil inşa

iş başı değil işbaşı

işbirliği değil iş birliği

itibariyle değil itibarıyla

K

kaparo değil kapora

kapşon değil kapüşon

karayolu değil kara yolu

karekter değil karakter

karemel değil karamel

kat be kat değil katbekat

kat etmek değil katetmek

kaysı değil kayısı

kirbit değil kibrit

klavuz değil kılavuz

kolanya değil kolonya

kolleksiyon değil kolesikyon

kollektif değil kolektif

komidin değil komodin

kurdela değil kurdele

kuru sıkı değil kurusıkı

L

laboratuar değl laboratuvar

lakayt değil lakayıt

logar değil rögar

M

mahçup değil mahcup

makina değil makine

malesef değil maalesef

manüpülasyon değil manipülasyon

mefta değil mevta

menejer dğeil menajer

mevlüt değil mevlit

meyva değil meyve

millerler arası değil millerlerarası

motorsiklet değil motosiklet

muaffak değil muvaffak

muhattap değil muhatap

mundar değil murdar

mustarip değil muzdarip

müracar değil müraccat

mütaakip değil meteakip

mütagit değil müteahhit

mütevazi deği mütevazı

N

nacizen değil naçizane

nalet değil lanet

naturel değil natürel

O

olağan üstü değil olağanüstü

oldu bitti değil oldubitti

onla değil onunla

orjinal değil orijinal

orta öğretim değil ortaöğretim

oybirliği deği oybirliği

Ö

öğe değil öge

önsöz değil ön söz

önyargı değil ön yargı

ötenazi değil ötanazi

özgeçmiş değil öz geçmiş

P

pantalon değil pantolon

parağraf değil paragraf

pardesü değiş pardösü

parelel değil paralel

parlemento değil parlamento

payton değil fayton

pekçok değil pek çok

penbe değil pembe

peştemal değil peştamal

poaça değil poğaça

proleterya değil proletarya

provakasyon değil provokasyon

pür dikkat değil pürdikkat

R

radyosyon değil radyasyon

resmi geçit değil resmigeçit

rezarvasyon değil rezervasyon

romork değil römork

rütuş değil rötuş

S

sabır etmek değil sabretmek

sada değil seda

saf kan değil safkan

safa değil sefa

sağnak değil sağanak

sağol değil sağ ol

sala değil sela

santraç değil satranç

sarmısak değil sarımsak

senle değil seninle

seramoni değil seremoni

serbes değil serbest

sevketmek değil sevk etmek

seyehat değil seyahat

sezeryan değil sezaryan

siluet değil silüet

sollama yapmak değil sollamak

sözgelimi değil söz gelimi

sözkonusu değil söz konusu

sualtı değil su altı

subap değil supap

süpriz değil sürpriz

Ş

şarter değil şalter

şarz değil şarj

şayibe değil şaibe

şehirlerarası değil şehirler arası

şevkat değil şefkat

şohben değil şofben

şok olmak değil şoke olmak

şöför değil şoför

şuan değil şu an

T

taberce değil taburcu

tafsiye değil tasfiye

tahüt değil taahhüt

taki değil ta ki

tanpon değil tampon

taşaron değil taşeron

tenbih değil tembih

tenefüs değil teneffüs

tesbit değil tespit

teşebüs değil teşebbüs

teşfik değil teşvik

tiskinmek değil tiksinmek

tiyo değil tüyo

tolorans değil tolerans

trabzan değil tırabzan

tükrük değil tükürük

U-Ü

ultümaton değil ültimatom

uluslar arası değil uluslararası

usül değil usul

ünvan değil unvan

üstgeçit değil üst geçit

üstün körü değil üstünkörü

üzre değil üzere

V

vehamet değil vahamet

vejeteryan değil vejetaryen

Y

yalnış değil yanlış

yanısıra değil yanı sıra

yanlız değil yalnız

yanyana değil yan yana

yıldönümü değil yıl dönümü

yurtiçi değil yurt içi

yüksek öğretim değil yükseköğretim

yüzölçümü değil yüz ölçümü

Z

zenaat değil zanaat

zerafet değil zarafet

Not: Bilgiler AA Türkçeyi Doğru Kullan kitapçığından alıntılanmıştır.

Sonraki yazı: Senaryolar: Joker, Irishman, Marriage Story

Önceki yazı: Film örnekleri üzerinden senaryo yazmak

Yazım kuralları SSS

Yazım kuralları nedir?

Yazım kuralları bir dilin herkes tarafından doğru anlaşılması için dilin yazıya dökülmesi sırasında uygulanan birtakım kurallardır.

Sıkça yapılan yazım hataları nelerdir?

Dilimizde en çok yapılan hatalar; bağlaç, ek ve kelimelerin birleşik mi ayrı mı yazılacağı konusundadır.

Kelimelerin doğru yazılışını nasıl öğrenirim?

TDK tarafından yayınlanmış en çok hata yapılan kelimelerin doğru yazılışını blog sitemizde bulabilirsiniz.

© 2020 Yapım Ekibi